Naar boven

Soerabaijasch handelsblad

07-08-1908

Zoomen en navigeren

Gevonden in deze krant

Geen zoekvraag opgegeven

Zoeken in deze krant

Bladeren door deze krant

/ 14

Details

Kop
Soort bericht
Krantentitel
Datum
Editie
Uitgever
Plaats van uitgave
PPN
Verschijningsperiode
  • 1865-1942
Periode gedigitaliseerd
  • 1865-1908 / 1929-1942
Verspreidingsgebied
Herkomst
  • Koninklijke Bibliotheek C 64
Nummer
  • 184
Jaargang
  • 56

Gebruiksvoorwaarden Kranten

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Insulinde's toekomst.* door Mr. C. Th. van Deventer.

Insulinde's toekomst.* door Mr. C. Th. van Deventer.

Vervólg. IV. Tot duiver handelde Ik voornamelijk over dan itaatfdiomt, omdat, caar mij voorkomt, da a'bsidtkrhcbt van ontwikkelds In'auf?*it in de tartte plaa'a daardoor tal kannen worden b*,nut, maar het ipraekt vamelf, dat die arbeidakracht ook in particuliere betrekkingen bevrediging aal kunnen vladen. Voo'loopig komt dit nog wel nkt veel voor, altham niet in de hcoger rctaUrleerde betruk kioger, omdat de Javaan uit de m»er ian»i*rlijke krirgin nu tecmaal da vourktur getft aaa den gouvernimenti(llerat, waar indien een veel groottr aantal jongalltdan tot ontwikkeliog wordt g» bracht, soodat niet voor allen in 'i landt dienat plaata sal «Ija t« vinden, inllan tij Tamelf naar particuliere betrekkingen moeten omtien Dit kan apoadig genoeg h«t geval worden en wanneer eenmaal blijkt, hoe in den particulieren landbouw, ln de lndmtrie in den handel, in de mediicha an jnridiiche practljk een onafhankelijk butaan te verwerven i», dan zal het voorbeeld van den een den andoren tot navolgen bewegen. Dan tal de gelegenheid ontitaan lot het bereiken van datgen#, waaraan da tclandtcha maaltchappfy aoo grcote behoefte heef», de gelegenheid naatelijk tol het vormen van nationaal kapitaal, dat, in het laad aalve belegd en viuchtes afwerpende, ten behoeve van psrtonec eveneene in dat land a<lve woonachtig, veel meer tot de algemeene welvaart aal kunnen bijdragen, dan het vreemd* kapitaal, waarvan tham, bij gebrek "aaa beter, wel voor de induitrieile ontwikkalirg van Ittullnde gebruik moet worden gemaakt.

Ik deed reeda uitkomen dat de bekwaamheid, varelacht om ia hoogere betrekkingen, hetilj ataati- of particuliere, werktaam te s|ja, in betrekkingen dua, die een meer wetenachappel|jke opleiding vereiachen, voorloopig althana ook door Inlander* in Earopa sal moeten worden verkregen. Voorloopig, seg ik, want ik acht hat aan onefwijaberen eiicb, dat mettertijd die gelegenheid ook in Indië beataan aal. Men kan Inrichtingen va» booger onderwijl an aniveraiteiten echter eiet uit den grond atampen. AUareerat moet een gealacht worden aangekweekt 'an voorganger», dia self aan hoogere cultaar in aich hebben opgenomen en onder wier invloed da hoogata vorm van ontwikkeling in hit land teil tot een nat ocale aaak worden kan. Die voormannen moeten worden gevormd in hat land dat s|ja cultuur aan Indië behoort te geve»: in Nederland. Het moete» mannen s|j4 van meer dan gewona geven, niet alleen vaa veratand maar ook vat karakter en dearom moet het gean naar Nederland, om daar een hoogere beichaving te verkr|jgas, den Iniandera niet ta gemakkelijk worden gameekt. Er mag worden gcëiicht dat tooal biet geheel dan toch voor een belangrijk deel, door eigen kracht tot dia hoogere ontwikkeling komen. Het liafit ion ik daaroaa eien, dat da hulp, aan Iniandera dia reeda van meer dan gewona gaven daden blijken ta varleenen, hierin kon beataan, dat hun, voor soover mij niet in ataat mochten s|jo, da reia naar Nederland an da. koaten dar studie aldaar selt te drager, de daarvoor verdichte gelden werden varitrekt in den vorm van rentelooie voorachotten, dia «ij sa volbrachten stadlet|jd op voor hen niet al te beswareode wijie «ouden moeten ristitueeren. H erdoor «ou niet alleen b|j da voormannen het beief worden wakkar geroepen en gehouden, dat s|j hun poaitia voor een groot deel aan algen energie dankea, maar ook nit da terugvloeiende gelden weder soortgelijke hulp kannen worden verleend aan anderen. En eindelijk tonden, doordien die hooger gevormden er van den aanvang af aan worden gewend, een matig deel van han lnkometen al te londeren, b|j hen de grondalagan worden gelegd voor een apearsin die, In lateren ttfd, een factor worden kan van kapitaal vorm lng.

Sprak lk van mannen en voormannen ea had ik dan ook vooral hat oog op het iterkere gealacht, allerminst werd bedoeld dat niet ook aan de geestelijke ontwikkeling van da vrouw ion naoatan worden gewerkt. latagendeel, ter veriekering van da toekomst ml da ateun der naoedera onmisbaar blijken. In verbaad hiermede aal eohter de geeiteiyke vorming der inlandache vrouw voorlooplg aiet in hooldiaak gericht behoeven te atya opeea voorbereiding tot maatichappeiyke beroe(en. Brengt man de toekomatige leven»' giaalltn van den tot hoogere ontwikkeling gtkomen Inlander aoover, dat a{j den gedachten krirg van haar man blnnent.-e* dan, la «ijo airévén belangstellen. ea .de kinderen, ook bty hun leeren, met vérstand lelden kan, daa Ml m«a reedi tóóreil è Overgenomen tlt tk Gidt vaa Juli 1901. bereikt hebben, dat het gereden is, daarop voorloopig met alle kracht aan te sieren.

Verder «al het den eaidachtigan laser niet s{ja octgean, dat ik lij mijn schet» van da s'ch vormende nieowa samenlevirg mij voornamelijk heb besig gehouden met de bovenste lagen van dr tnlandicbe maalecheppl}, de lagen die, althans wat Java betr» ft, voor het grootete deel samenvallen met d»n seer uitgobreiden irlandicbeu adelstard. Hst iaechtar van belang in herinnering te brengen, hoe ouk ln andere lepen dier maatschappij, boa ook onder de kleine leyden, da sucht naar meerdere ontwikkeling, het verlangen raar onderwas aich dort geroeien. Eq het is jnist van soo groot* beteekt a's, dat, terwijl iu de onderste legen het verlangen nsar schoolkennis, naar practiicha kennis van ambachten en laadbonw, baanbreedt, daarboven, ia da hoogere rat gen, een opschnivirg begint plaats te grijpen. Op die wijse toch wordt een harmonische ontwikkeling van het gacecha volk in opvaartsche richting «oceityk.

Wat aan da mtua dat volki aa< e' worden gedaan, laat Ik thena ruitan. Ik wil alleen met dan meoiten aandrang de hoop nitspreken, * dat da sedert ecnig* jaren aangagrepm hervorming ras'bat voikiondarwlja vat volharding word* vnortgciet en wan niet achroaie hat daarvoor onmiabare gold baichlkbaar ta «tallen. Daaraevena ia hat aohtar bealiat ïoodiak»lijk dat, vooral in da hocgere lagen, nieuwe banen ontalotas, nieuwe naogelijkhiden gaopand worden. Dan toch sal men ia werking kunnen sien hat gaan dooreen fraoich geleerde beatempaH werd met den naam van rla capillarité auoiale", de r>ataur)|jke opitijging van de daarvoor gcichlkte elamenten tot «en hooger peil van ontwikkeling en welvaart. Ali man aoo (preekt van eooiale cayillariteit, wakt maa onwillekeurig da gedachte op aan een natuurlijk, autometiich werkend procia. Het ia daarom «el (joad hier nog eena uitdrukkelijk te herhalen, dat dit ontwikkeliogiprocea allean «lagen kan, indien bet van nederlandiche «ijda angitvallig wordt bavorderd an bewaakt. Wij aaoeten vooral niet denken, dat, ala wij maar de organiaetie hebben tot atand gebracht, wij de taken ï-erder aan haar natuurlijken loop kannan overlaten. Deden w|j dit, w|j aouden etelllg gevaar loopan van dan wal in dan aloot te geraken: Oak al kannen wij, veel meer dan thaaa het geval ia, aan Iniandera overlaten, de taak der Nederlanden aal daardoor, althana in afalanbaren t|j<l, atellig niet werden verlicht. Integendeel, hij aal, vooral la den aanvang, worden varswaard, want hat 1a dikwijl» moeilijker te sorgendat er goed gewerkt wordt, dan om self goed te werken. (Wordt vervolgd)

Sluiten