Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Komt, laten we onverschillig waar de gerechtelijke jaarboeken opslaan, en de feiten nagaan!

Hier vraagt een rijke grondeigenaar de uitzetting van een boerenpachter die de verschuldigde pacht niet heeft betaald. Uil het wettelijk oogpunt is geen aarzeling mogelijk. De boer heeft niet betaald, dus hij moet er uit. Maar als we de feiten nagaan dan ontwaren wij: dat de eigenaar zijn inkomen steeds heeft doorgebracht in genot; dat de boer steeds heeft gearbeid. De eigenaar heeft niets gedaan om zijn land te verbeteren, toch is in vijftig jaar tijds de waarde verdrievoudigd, dank zij de zooveel gunstiger geworden ligging door den aanleg van een spoorlijn, door den aanleg van nieuwe wegen, door het draineeren van nabijgelegen plassen, door het vellen en in kuituur brengen van naburige boschen; en de boer die veel heeft bijgebracht om aan het land deze verhoogde waarde te geven, is geruïneerd; in handen van woekeraars gevallen, is hij met schulden overladen en kan den landheer niet meer betalen. De wet — altijd in het belang van den landheer — is duidelijk. Zij geeft den landheer het recht den pachter uit te drijven. Maar gij — in wien de fiktie der wet het gevoel van recht nog niet heeft gedood — wat zult gij doen? Zult gij eischen, overeenkomstig de wet, dat de pachter op straat worde geworpen ? Of zult gij eischen dat de landheer aan den pachter vergoede alle vermeerdering van waarde aan zijn arbeid verschuldigd? Dit eischt de rechtvaardigheid. Wiens zijde kiest gij ?, Van de wet tegen het recht of van het recht tegen de wet?

En als het werkvolk het werk staakt zonder de voorgeschreven «voorafgaande kennisgeving» aan den arbeidgever, aan wiens zijde zult gij u scharen? Aan de zijde der wet -dat is aan de zijde van den arbeidgever, die schandelijk misbruik maakt van deze krisis, of tegen de wet, maar vóór de arbeiders die slechts van vijftig cents tot twee gulden per dag verdienden en hunne vrouwen en kinderen zagen sterven van ellende? Zult gij de fiktie der «vrije overeenkomst» verdedigen , de theorie der bindendheid van kontrakten ? Of zult gij

Sluiten