Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dat lichaam te verstaan is. Bedoelt de Schrijver daarmede de eenheid van overheid en onderdanen benevens het grondgebied, waarop dat alzoo georganiseerde volk woont? Dan kan het natuurlijk geen twijfel lijden, dat de Vorst, de overheid, niet dat lichaam zelf is, waarvan hij slechts een der samenstellende deelen uitmaakt. Wordt echter met dat lichaam het eigenlijke subject van het gezag gemeend, dan acht ik de voorstelling maar al te betwistbaar. De Souvereiniteit kwam niet aan een lichaam toe , waarvan de Vorst slechts het orgaan was. Hij zelve was de Souverein, gelijk ook art. 1 van de grondwet van 1814 dit uitdrukkelijk verklaarde').

Nader 's Vorsten bevoegdheid besprekende, wordt voorts niet, gelyk ook op grond van andere plaatsen verwacht mocht worden, van de Souvereiniteit uitgegaan, maar telt de Schrijver stuksgewijze de rechten bijeen, die in de grondwetsartikelen meer bepaaldelijk worden vermeld !).

*) De hoogleeraar Buys schrijft, t. a. p., I, bl. 335: „De Koning is overal en altijd de drager van liet ongedeeld en ondeelbaar staatsgezag; het orgaan en de verpersoonlijking van den Staat, de mensch door wien het abstracte begrip Staat een levend wezen wordt. De attributen van den Koning worden bepaald door de attributen van den Staat, en juist omdat dit zoo is kan geen Grondwet ze omschrijven." Tegen deze opvatting heb ik minder bezwaar. Getuige mijn proefschrift: De leer der Souvereiniteit, dl 1, hoofdst. IY; bepaaldelijk bl. 192 en volgg. Buiten den Koning, is de Staat, in den zin van gezag, ook volgens Mr. Buys bloot eene abstractie. De Koning als zoodanig is niet het orgaan van een ander gezag op deze aarde, b. v. van de gemeenschap. Achter hein schuilt onder de geschapene dingen niet eene andere realiteit, waaraan eigenlijk de Souvereiniteit zou toekomen, die zich dan voorts in den Koning slechts openbaart. Heen, de Koning is de personificatie van een begrip. Hij is de Souverein. Ook naar deze voorstelling van Mr. Buys kan dus de Koning zeggen : vL'Etat c'est moi." Slechts tegen één woord uit de aangehaalde zinsnede zoude ik meenen bedenking te moeten hebben. De Koning wordt zoowel orgaan als personificatie van een begrip genoemd. Kan een begrip ook organen hebben?

') Naar het mij toeschijnt, wordt die vermelding vaak in verkeerden zin opgevat. Men behoeft mij waarlijk niet mede te deelen, dat de Koning den oorlog verklaart. Laat men het berichten, indien het anders

Sluiten