Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

HOOFDSTUK III.

De „communaux" in Frankrijk en België en andere verwante vormen van gemeenschappelijke gronden.

Alvorens de geschiedenis onzer „gemeynten" te vervolgen, willen we even een blik slaan over onze zuidelijke grenzen, waar ze een analogen ontwikkelingsgang vertoonen als in ons land.

Vooral de denkbeelden der Fransche Revolutie over de communaux hebben de gemeynten in 't zuiden van ons land sterk beïnvloed.

In België vinden we naast den gemeenschappelijken grondeigendom, hier en daar door de masuirs of amborgers uitgeoefend, ook de gewone gemeynten, voornamelijk in de dun bevolkte schrale streken van de Kempen en Ardennen. Litteratuur daarover schijnt echter zeer schaarsch te zijn. Errera citeert in zijn genoemd werk bij voorkeur Fransche auteurs.

Oorsprong en geschiedenis.

Ook daar is, ondanks de vele studies aan dit onderwerp gewijd, nog geen eenheid van denkwijze verkregen.

Er zijn twee hoofdstroomingen te onderscheiden.

De eerste, die wel de meeste aanhangers telt en vooral in Fustel de Coulanges *) een warm en bekwaam verdediger vindt, zoekt den oorsprong der „biens communaux" in de gebruiksrechten der bewoners op de gronden van koning of heer. De andere theorie, die vooral wordt voorgestaan door E. de Laveleye, ziet er in de voortzetting van den eigendom der vroegere dorpsgemeenschappen.

Uit het vele materiaal over deze kwestie bijeengebracht, is op te maken, dat er in de 12de eeuw en vroeger groote particuliere eigendommen waren, waarop de bewoners gebruiksrechten uitoefenden. Ook gevallen van gemeenschappelijken eigendom, hoewel slechts zeldzaam, zijn in de 12de eeuw bekend.

In de latere middeleeuwen zijn naar alle waarschijnlijkheid wel enkele gemeenschappelijke gebruiksrechten langzaam over-

1) FAUeu et le domaine rural. Paris 1889. chap. XVII.

Sluiten