Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

34

E. de Laveleye zegt, dat vooral in de 16de eeuw, toen de adel meer luxueus ging leven, hij zijn inkomsten trachtte te vermeerderen door zich de communaux toe te eigenen. Ten tijde van Frans I zou volgens kenners van het feodale recht bijzonder veel grond zijn ingepalmd. Hévin *) vermeldt zelfs dat Willem de Bastaard hertog van Normandië 26 kerspelen vernielde om er een jachtterrein te scheppen. Koninklijke ordonnanties kwamen tegen deze misbruiken op.

Henri III gaf in 1567 een ordonnantie, aldus luidende: „Défendons a toutes personnes, de quelque état et condition qu'elles soient, de prendre ni s'attribuer les terrains vagues, patis et communaux de leurs subjects" 2). Ordonnanties van 1575 en 1629 zijn nog uitdrukkelijker op dit punt. De koningen stonden aan den kant der dorpelingen; zij hadden den socialen vrede te handhaven en te waken voor een goede administratie der dorpsfinanciën, die de basis vormden der nationale belastingen..

Van beteekenis was het Edict van 1667, dat bepaalde, dat de bewoners van parochies het recht hadden al de gemeentegronden terug te koopen, waarvan ze sinds 1620 afstand hadden gedaan. Ook de triage werd verboden, die intusschen, zooals we reeds zagen, in 1669 weer werd ingevoerd, al was het met eenige beperking. De edicten van 1667 en 1669 legden aan de seigneurs den bewijslast op. In vele arresten werd de onverjaarbaarheid der gemeene gronden aangenomen 3).

Reeds in 1677 werd deze sterke positie der communaux door het koningschap zelf omvergeworpen, tengevolge van het verzet van grondheeren, officieren en andere machtigen en tengevolge van den oorlog. Een declaratie van dat jaar bepaalde, dat de communaux, sedert 1555 verkregen, konden behouden blijven tegen betaling van zekere rechten.

In de 18de eeuw beschouwde men, onder invloed der physiocratische leer, de gemeene gronden meer van landbouwkundig standpunt, de juridische kwestie raakte op den achtergrond. In de meeste landen van Europa zocht men de oplossing in verdeeling en het brengen in privaat bezit.

Veel opgang maakte het werk van den graaf d'Essuiles: „Traité politique et économique des communes" 4). Volgens

1) Hévin. Questions concernant les matières féodales sur la coutume de Bretagne. Bennes 1734. bldz. 211.

2) Bourgin. bldz. 693.

3) Bourgin. bldz. 695.

4) Bourgin. bldz. 697.

Sluiten