Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

139

bouwgebied der zuidelijke en oostelijke zandgronden was 76.98% der landgebruikers eigenaar en was 73.90% der gebruikte oppervlakte in eigendom. Sinds 1910 trad in deze streken een merkbare verschuiving op ten voordeele van den eigendom.

Bij deze verhouding weegt het voordeel van de pacht, dat ze de gronden meer mobiel maakt, d.w.z. eerder brengt in handen van de meest geschikte personen zeker zwaar. Dit verklaart mede dat b.v. in de gemeente Horst met haar zeer klein aantal pachtbedrijven het pachtsysteem zoo algemeen werd voor de w oeste gronden.

Als een tweede nadeel van de pacht wordt genoemd, dat de pachter zoo weinig mogelijk zal ten koste leggen aan de bedrijfsgebouwen, wat een extensief bedrijf zal in de hand werken Daaraan is tegemoet gekomen door bouwterrein te verkoopen, zoo de pachter dit wenscht. Een lange pacht van b.v. 50 jaar, maakt dat bezwaar ook geringer. Inderdaad zal de pachter of zijn opvolger, zoo hij na 50 jaar de pacht niet wil of kan hernieuwen, die gebouwen op eigen grond staande, wel tegen volle waarde kunnen verkoopen.

Hierbij kan opgemerkt worden, dat bij verkoop juist vaak het tegenovergestelde misbruik geconstateerd is, dat n.1. te kostbare gebouwen te zwaar op het bedrijf drukken juist in de moeilijke beginjaren, een fout waaraan menige ontginning te gronde ging1).

Een derde m.i. ernstig bezwaar, dat echter nog erger uitkomt bij verkoop in* 't klein, omdat de fout dan veel moeilijker te herstellen is, is de groote versnippering der perceelen en de afgelegen ligging van de moederbedrijven in het veel voorkomend geval, dat de nieuwe gronden bij reeds bestaande boerderijen getrokken worden. Afstanden van 2—3 K.M. van de boerderij zijn niet zeldzaam. Boertjes met een paar H.A. grond pachtten vaak 5 en meer H.A. bij op zulk een afstand.

Dat bewijst wel hoe groot de animo voor ontginning bij die menschen is, maar de nadeelen er van springen in het oog.

Gelukkig is deze wantoestand niet onherstelbaar en na afloop der eerste pacht zal het een voorname taak der gemeenten zijn deze kwaal zooveel mogelijk te genezen.

In 't begin werd soms, om de menschen aan ontginning te krijgen een taktiek gevolgd, die ernstige bezwaren had. De beste stukken werden uitgezocht om die 't eerst te verpachten, zoodat er een ongelukkige verkaveling ontstond met tusschenliggende

1) Zie bladz. 113.

Sluiten