Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

114

gescheiden terreinen bewonen zonder wederkeerige verbinding of overlast.

Maar zelfs datuzouden er kunnen zijn, die zouden vragen naar den godsdienst van den onderwijzer, evenals er menschen zijn, die nu eenmaal liever krenten koopen van een roomschen dan van een protestantschen kruidenier. En dat is hun recht!

Maar hoeveel meer recht hebben dan niet de ouders om te vragen naar den godsdienst *) van den onderwijzer hunner kinderen ! Want men kan wel zijn klanten krenten verkoopen zonder hun moreelen toestand te beïnfluenceeren, maar niet kinderen onderwijzen zonder een zekeren invloed op hun gemoed uit te oefenen. Het is onmogelijk kinderen les te geven, in welk vak ook, zonder hen aan de een of andere opvoedkundige inwerking bloot te stellen.

Maar dan heeft ook de vraag naar den godsdienst op school een hooge, ernstige beteekenis voor ieder, die meent, dat de godsdienst een realiteit is en derhalve niet uit de opvoeding kan worden weggecijferd.

Is er dus feitelijk nooit school gehoüden zonder dat daar opgevoed werd, toch is het vraagstuk in zijn zoo even geschetsten vorm, en zelfs het ruimere vraagstuk van de verhouding tusschen onderwijs, opleiding en opvoeding, betrekkelijk jong. Inderdaad heeft de Oudheid in de school nooit veel anders gezien dan een leerinstituut. Dat daar zou worden opgeleid tot, laat staan onderwijs gegeven in zekere maatschappelijke deugden, bijv. vaderlandsliefde, kwam niemand in den zin en aan rechtstreeksche godsdienstige opvoeding dacht niemand, veel minder aan godsdienstonderwijs voor kinderen. Wel hebben reeds Plato en Aristoteles geleerd, dat de opvoeding moest dienen om den Staat in stand te houden en dus bijv. in een democratischen staat een democratisch karakter moest dragen, en iedereen vond dat vanzelf sprekend. Maar de school als zoodanig nam in het persoonlijk en het volksleven een veel te geringe plaats in; het was een particuliere aangelegenheid van

*) Wat natuurlijk nog heel iets anders is dan zijn kerkgenootschap of zelfs dan zijn geloofsbelijdenis.

Sluiten