Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

VOLKSSCHOOL OF VAKSCHOOL?

ALQEMEEN VORMEND ONDERWIJS OF BEROEPSOPLEIDING?

Een mijner lievelingstellingen, die ik altijd gaarne aan den man breng, luidt: in de paedagogiek is altijd het omgekeerde ook waar.

Ditmaal wil ik die stelling tot uitgangspunt nemen en haar toelichten door eenige vragen te stellen en dan te doen zien hoe daarop de meest tegenstrijdige antwoorden gegeven worden en zijn en hoeveel voor elk dier antwoorden te zeggen valt, ten einde op die wijze duidelijk te maken, dat in den titel van dit artikel een zeer oud, zeer ingewikkeld en zeer moeilijk probleem ligt verscholen, een groote antithese, ja een gansche verzameling van antithesen. Als wij ons dan daar goed ingewerkt hebben, dan zullen wij trachten er ons weer uit te werken door te zoeken naar een synthese, en mocht het ons gelukken die te vinden, dan zal het ons meteen duidelijk zijn geworden, hoe verbazend actueel dit vraagstuk is.

Wij zullen niet al te zeer van den hoogen boom beginnen, want dan zouden wij gevaar loopen in een oeverlooze zee te verdrinken. Wij zullen dus niet de vraag opwerpen: om wien of om wat wordt de mensch opgevoed, voor zichzelf of voor de gemeenschap? Op voorbeeldige wijze is deze vraag gesteld en behandeld door prof. Ph. Kohnstamm in de rede, waarmede hij den 3den Februari 1919 het ambt van bijzonder hoogleeraar in de paedagogiek aan de Amsterdamsche Universiteit aanvaardde en die tot titel draagt: Staatspaedagogiek of Persoonlijkheidspaedagogiek. Wij behoeven dit niet te doen, omdat wij ons niet hebben in te laten met de hoogste en diepste vragen van opvoeding in den engeren zin van zedelijke opvoeding of karaktervorming, vragen die ten slotte vragen zijn van levensbeschouwing en levensopbouwing; wij blijven ditmaal meer in de vlakte en bepalen ons tot vragen van maatschappe-

Sluiten