Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

203

arbeid de gulden spreuk toepassen: ce qui vaut la peine dêtre fait vaut la peine iïêtre bien fait. De stumpers kunnen het niet helpen; in hunne prille jeugd zijn ze allen zoo arbeidslustig geweest als ieder normaal kind, maar het régime, waaraan men hen heeft onderworpen, heeft ze stelselmatig arbeidsschuw gemaakt, tot even groot verdriet voor hen zelf als voor de gemeenschap. Al de kunstmiddelen, die de school daartegen aanwendt, daarin meestal vlijtiglijk en dwaselijk gesecondeerd door het huisgezin, als: cijfers, rapporten, repetities, overgangsexamens, „taken", huiswerk, strafwerk en wat dies meer zijn, baten niets, verergeren slechts de kwaal. Alleen op den door Pestalozzi, Fröbel en Montessori gewezen weg kan verbetering gevonden worden, maar de weg naar het paedagogische Tipperary is nog langer dan naar het legendarische. Zooals gezegd, de oogen gaan nu wel alom open voor de kwaal maar de school is een buitengewoon conservatief wezen, een logge massa, waarin hervormingen slechts uitermate langzaam indringen; ik roep de schimmen van Pestalozzi en Fröbel tot getuigen aan van de waarheid mijner woorden. De school begint nu haar best te doen, maar zij kan nog zoo weinig en zij wordt door haar eigen dienaren vaak meer geschaad dan gediend. Want alleen aan de oppositie uit onderwijzerskringen is het te wijten, dat onze Tweede Kamer, trots het kloek en klemmend betoog van minister de Visser, den verplichten Handenarbeid van zijn Wetsontwerp uit de lijst der verplichte naar die der onverplichte leervakken heeft doen verhuizen. En toch staat het volkomen vast: van werkelijke en grondige verbetering der school komt niets terecht zonder invoering van den Handenarbeid.

En wat kan nu het huisgezin doen? Betrekkelijk ook niet vee! en toch reeds heel veel, wanneer zij slechts de school niet stijft in haar verkeerden invloed, d.w.z. wanneer zij maar niet van de school overneemt de verkeerde taxatie van het kind. Dat punt heb ik al vaak aangeroerd en zal dit nog vaak

») Zie ook vooral het fraaie engelsche verzamelwerk „The new Teaching", bijeengebracht door John Adams en door mij besproken in Paed. Studiën, I (J920) bl. 187—193.

Sluiten