Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

179

JAARTAL 1875

missie te benoemen, die o.a. te onderzoeken zou hebben, welke eischen aan de Staatswetgeving te stellen waren om het christelijk onderwijs voor onvermijdelijken ondergang te bewaren. De vergadering noodigde toen de heeren Dr. Kuyper, Dr. Vos en Baron de Geer van Jutfaas uit, om over deze en een paar andere vragen het volgend jaar advies uit te brengen. Aldus geschiedde. In haar Rapport van 1875 stelde genoemde Commissie nu voor, om te ijveren voor het Restitutie-stelsel. De voorstellers redeneerden aldus: Indien er geen bijzondere scholen waren, zouden de gemeenten veel meer geld voor 't onderwijs moeten uitgeven dan thans. Is het dan niet billijk, dat dit meerdere, dat de voorstanders van het bijzonder onderwijs aan de gemeente uitsparen, hun door de overheid gerestitueerd worde? En deze restitutie zou dan den Christelijken scholen niet slechts het leven, maar ook duurzame concurrentie met de openbare school mogelijk maken.

Inmiddels had Dr. Kuyper in de Tweede Kamer bij de Staatsbegroting 1875 reeds op 7 December 1874 zijn advies gegeven over het Lager Onderwijs, en op 8 December daar een lans gebroken met Mr. Kappeyne van de Coppello, den Achilles der Kamer. Sprekende over leerplicht had laatstgenoemde zijn stelsel geconcentreerd in deze woorden:

Zegt men, dan moeten de minderheden onderdrukt worden dan zou ik bijna zeggen: „Welnu, dan moet de minderheid maar onderdrukt worden, want dan is zij de vlieg, die de gansche zalf bederft, en heeft zij in onze maatschappij geen recht van bestaan.

In edele verontwaardiging antwoordde Dr. Kuyper hierop met een zelzaam indrukwekkende rede, waarvan het slot aldus luidde:

Kwam ooit de dag, Mijnheer de Voorzitter, — waarop aan deze ministerieele tafel een Regeering plaats nam, die sprekers program als Regeeringsprogramma aankondigde, zeggende dat ze desnoods de minderheid onderdrukken, en de vlieg dooden zou, die de bereide zalf bederven kon, ik zou haar toeroepen: Neem dan ook uit het wapenschild der Nederlanden weg den Leeuw, het beeld der fierste vrijheid, en stel er voor in stede den Adelaar met het lam In de klauwen, beeld der tyrannie!

In De Standaard opende Dr. Kuyper nu voorts dag aan dag een schrootvuur tegen Kappeyne en het liberalisme, met een reeks

Sluiten