Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

in menig geval onderling wanbegrip en misverstand en kwaad vertrouwen tot de oorlogspolitiek hebben gevoerd.

Vooral in onzen moeilijken en nog zoo nerveuzen na-oorlogstijd is daarentegen noodig: wederzijdsch vertrouwen; besef van goede trouw; over en weer waardeering. Begrip, dat ook de ander gelijk hebben kan; tenminste ten deele. Het moet heen naar eene Verandering, naar een ommekeer der geesten. Naar het zaaien van harmonie en zin tot samenwerking. Naar internationaal vertrouwen.

Dit nu is eigenlijk ook de grondgedachte van den Volkenbond. Daarop, meer dan op iets anders, is hij aangelegd. .

En wanneer ik dit zeg, dan zie ik ineens ook al die bijeenkomsten en conferentie's, al dat samenkomen en samenwerken, te Genève, van vertegenwoordigers van allerlei landen en allerlei takken van dienst, al die gemeenschappelijke behandeling van misschien zeer speciale, zeer technische, soms weinig verstrekkende onderwerpen, in een véél en véél algemeener licht.

Ik zie daarin dan de algemeene strekking van staatslieden, ambtenaren, deskundigen, vooraanstaande burgers van allerlei landen bijeen te brengen, en in de rustige samenwerking, ter regeling van een gemeenschappelijke aangelegenheid, elkander te naderen, te winnen aan internationaal begrip, internationaal besef.

Het valt zoo geweldig sterk op, wat al dit werken onder de auspiciën van den Volkenbond meebrengt. Al die conferenties, al die gemengde commissie's, mengen geesten. Alles groepeert zich te zamen. De Memel-commissie, ik zeide het reeds, bestaat uit een Amerikaan, eèn Hollander, een Zweed. Een Zuid-Amerikaan, presideert over Poolsche en Duitsche gevolmachtigden. Een Engelschman is HoogeCommissaris te Dantzig ; een Zwitser president der gemengde commissie in Kattowitsch; een Belg voorzitter van het scheidsgerecht voor Boven-Silezië. Een Spanjaard leidt de uitwisseling van bevolkingen tusschen Griekenland en Turkije. De Raad van den Volkenbond wordt gepresideerd door een Uruguaan. In het Korfoeincident deed, naast anderen, een Nansen zich hooren. Over de Algemeene Vergadering hebben een vertegenwoordiger van Chili, en een van Cuba gepresideerd. Krachten van allerlei kant worden benut. Dat daardoor een land als het onze de gelegenheid krijgt heel wat om zoo te zeggen „in de gemeenschap" te brengen, — om dit aan te toonen, behoef ik slechts namen te noemen als die van Loder en Zimmerman.

De groote zaak is echter, dat aldus tenminste in officieele kringen het zaad van internationale verstandhouding en internationale waardeering wordt gezaaid. Men moet daarvan de beteekenis niet onderschatten! Wanneer ik b.v. denk aan de onlangs gehouden Douaneconferentie, dan zag men daar bijeen chefs van diensten uit de verschillende landen, lieden die voor een groot deel waarschijnlijk alleen hun eigen dienst kenden, hun eigen nationale methodes, en met anderen, uit het buitenland, weinig of mets uitstaande hadden. Hun mentaliteit neigt eerder naar het exclusieve. Nu, na samen-

14

Sluiten