Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

is van weerskanten de gelegenheid tot samenwerking aangegrepen. Op de technische conferenüe's zijn vrijwel steeds Duitsche delegatie's aanwezig. In verscheidene belangrijke commissie s hebben Duitsche deskundigen zitting. Bij voortduring wordt met Duitsche delegatie's onderhandeld. De bruggehoofden, de punten van toenadering zijn dus reeds in ruime mate geschapen.

Een dergelijke toenadering valt te constateeren met die andere mogendheid, die niet is toegetreden, de Vereenigde Staten. Ik wensch over de vraag van hunne toekomstige verhouding tot den Volkenbond niet te spreken. Doch wel wil ik wijzen op het belangwekkende leit, dat in den laatsten tijd verschillende vooraanstaande burgers der Unie aan Volkenbondwerkzaamheden hebben kunnen deelnemen, met instemming van hun Gouvernement. Norman Davis in de Memel-Commissie, Porter, president der Commissie voor buitenlandsche zaken van het congres, ter vergadering der OpiumCommissie, Moore, lid van het Gerechtshof; in Hongarije misschien een Amerikaansch Volkenbond-Commissaris. En er zijn meer voorbeelden. . ,

Dit alles wijst ook op een zeer gelukkige versterking van het beginsel van internationale samenwerking met de groote natie aan de overzijde van den Atlantischen Oceaan. En om de praktijk van dat beginsel is het te doen, in welken vorm dan ook. De strikte vorm komt er minder op aan. In het algemeen moet er bij den Volkenbond worden gestreefd naar een werkelijke bereiking der doeleinden, met zoozeer naar formeele regelen.

Dames en Heeren, ik ben aan het einde van mijn vertoog.

Mijn antwoord op de gestelde vraag heb ik gegeven.

Ik heb willen doen zien wat en hoeveel de Volkenbond ook kan doen op het diepste en breedste gebied, teneinde de tegenstellingen tusschen de natiën te ondervangen. Hen, als souvereine mogendheden, tot samenwerking en harmonie te brengen, uitbarstingen te verhoeden. Wat zegt men toch, dat oorlogen onvermijdelijk zuilen Wijven? Een blik op de werkelijkheid leert toch anders.

De had misschien mijn geheele rede niet behoeven te houden. Leeren niet de ervaringen der geschiedenis, dat tegenstellingeni langzamerhand in samenwerking kunnen opgaan, en zelfs zéér ver daarin gaan? Eeuwen geleden zijn in ons land zelfs wel oorlogen gevoera tusschen steden 1 Amsterdam en Utrecht hebben menschengeslachten lang tegenover elkander gestaan. Waarschijnhjk is ook toen gesproken van diepere tegenstellingen, en geweldige antithesen Was net toen om de vischrechten op zeker meer ? Of over de heerlijkheid van zekeren tol? Nog voort kort geleden boekstaafde te Amsterdam net overblijÊKl van den toren „Zwicht Utrecht", een nederlaag, aan dien ouden vijand toegebracht!

En toen deze stedenoorlogen uitgesleten waren, hebben toen nog niet de gewesten elkander bitter en tijdenlang bekampt, Holland en Friesland, Gelderland en het Sticht ? Is ook toen niet weer gedacht aan kloven, die nooit Zouden kunnen worden overbrugd ?

20

Sluiten