Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

en de boeren om ingrijpende democratische hervormingen, schiepen de voorwaarden tot het uitbreken der November-revolutie in 1917, welke in haar verderen loop haar eindpunt vond in het uitroepen van de Sovjet-Republiek in de Maart-revolutie van 1918.

Het bedrijfsradenstelsel deed hiermede in één der grootste wereldrijken in het economisch leven zijn intrede.

De soldaten-, boeren- en arbeidersraden namen de plaats in van de heerschende machten; van de leiders van industrie, landbouw, handel en verkeer.

Geen jaar later: in November 1918, zakte het Duitsche militairisme in elkaar. De oorlog - was verloren en de Duitsche revolutie brak

daarop uit. fffiBBP*

En ook hier klonk de eisch: in navolging van de Russische Maartrevolutie, instelling van arbeiders- en soldatenraden.

De heerschende klassen, welke de Duitsche arbeidersklasse vóór den oorlog onder absolutisme, onvrijheid en verstikkende bureaucratie hadden doen leven en haar in den oorlog de overwinning voor oogen hadden getooverd, moesten reeds tijdens den oorlog aan de arbeidersklasse verschillende concessies doen om haar achter haar oorlogsvanen te houden. Doch thans wierp de Duitsche arbeidersklasse haar met één ruk uit het zadel en stelde voor de absolute monarchie de Duitsche republiek in de plaats. Inplaats van het politiek absolutisme kwam de politieke democratie. Te verwonderen hoeft het niet, dat daarop aansluitend de eisch van de economische democratie luide weerklonk.

Verliep de Duitsche revolutie in politiek opzicht in andere banen dan de Russische, door de democratie inplaats van de dictatuur voor het absolutisme in de plaats te stellen, op het gebied van de z.g.n. economische democratie, waar bedrijfsraden de taak van de absolute, bedrijfsleiders goeddeels moesten overnemen, daar heeft de Duitsche revolutie ongetwijfeld een en ander van het Russische voorbeeld overgenomen.

Een vrucht van de Duitsche revolutie is dan ook de „Betriebsrate-

26

Sluiten