Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

is er echter een sprekend verschil. De vormen van beide stelsels hebben wel veel met elkaar gemeen. En ook het opnemen van het werknemerselement in het algemeen bedrijfsbeheer komt in beide stelsels sterk op den voorgrond.

Verder is nog een punt van overeenstemming, dat in beide systemen wordt gestreefd de anarchie in het bedrijfsleven op te heffen.

Doch naast deze overeenkomstige trekken zijn er diepgaande verschillen op te merken.

In de eerste en voornaamste plaats deze, dat de bedrijfsorganisatie van Veraart het belang van de deelnemers in een bedrijfstak — zoowel van werknemers, als van werkgevers — als het eerste wil zien, terwijl in het stelsel, dat onze commissie voorstaat — naast deze beide groepen de gemeenschap, zooal niet een overheerschende positie, dan toch wel een zeer belangrijke plaats inneemt. De voortbrenging wordt hier niet gezien uitsluitend van uit het belang der produceerende partijen, doch eveneens en niet in de allerlaatste plaats vanuit het gemeenschapsbelang. Bij Veraart's stelsel is dit precies andersom, waardoor het aan innerlijke tegenstrijdigheid te gronde moet gaan. Want buiten de grenzen van het eene bedrijf ligt het andere, dat op gelijke wijze volgens het stelsel-Veraart het belang van de groepen — werkgevers en werknemers — binnen het bedrijf bij de voortbrenging vóórop stelt. Doch wat volgens deze methode in eigen bedrijf aan geldloon wordt gewonnen, wordt verloren aan de hooge prijzen der producten, voortgebracht in andere bedrijven. Zoo ontwikkelt zich, bij bestendiging van de klassentegenstelling binnen iederen bedrijfsraad, een nog scherpere strijd tusschen de belangen der bedrijfsradengroepen onderling, welke de geheele voortbrenging op den duur in ernstig gevaar moet brengen.

Met welke krasse maatregelen getracht wordt het afgesloten bedrijf ook naar binnen tegen onderlinge vijandigheden te beschermen, blijkt wel uit de zware straffen, die in het stelsel-Veraart op stakingen en uitsluitingen gesteld zijn.

7

97

Sluiten