Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

betaalmiddelen op centrale punten, zoolang deze nog niet als vroeger, in ruime mate voorhanden zijn.

Verbetering en prijsverlaging van het product, door vergrooting der technische ervaring, verbetering en vernieuwing der werkplaatsen, stillegging van oneconomische bedrijven, het opkoopen van onwillige of slecht beheerde ondernemingen — hetgeen bij het overleggen der zelfkosten blijkt — desnoods het oprichten en exploiteeren van eigen modelfabrieken, vergrooting en, indien vereischt, financieering van goed gelegen en goed ingerichte bedrijven.

Uitwerking en doorvoering van een grootsch opgezet en wetenschappelijk doordacht plan van fabriek tot fabriek, district tot district naar gelang van ligging, gelegenheid tot vervoer van materiaal en van productie, installatie en arbeidsverhoudingen, productievermogen, toewijzing van de contingenten in de productie, besluiten tot of medewerken aan de oprichting van nieuwe bedrijven.

Invoering van eenheidstypen, standaarden en monsters. Beperking van het tallooze overtollige variaties van een fabrikaat en van de catalogusnummers, verwijzing van buiten-model bestellingen of reparaties naar speciale werkplaatsen, die onder een speciale afdeeling vallen in den bond, en een aparte afrekening hebben.

Overleg en verkeer met verwante verbonden van bedrijven, met organisaties der arbeiders en van het overige personeel; vertegenwoordiging van de beroepsbelangen tegenover regeering en wetgeving." *)

De verschillen met Rathenau in verdere principieele uitwerking dezer maatregelen even terzijde stellend, dan is hier wel de karakteristiek gegeven van de werkingsfeer, waarin de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie zich moet bewegen en waarop ook de Commissie in haar rapport met nadruk de aandacht heeft gevestigd.

Dat bij de gewichtige maatschappelijke functie, welke de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie zal hebben te vervullen, medezeggenschap aan de werknemers in het bedrijf wordt gegeven, past geheel in het kader van de voorstellen der commissie en ligt in de lijn van de maatschappelijke ontwikkeling, zooals deze door ons wordt gezien.

Het ligt buiten het bestek van deze beschouwingen, waarin ik

*) Dr. Walther Rathenau, „Die neue Wirtschaft". Aangehaald bij J. v. d. Tempel in zijn prae-advies voor de vereeniging voor de Staathuishoudkunde en Statistiek: „Is publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie wenschelijk? Zoo ja, in welken vorm?" Pag. 150/151.

101

Sluiten