Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

109

n. 1.

DE AMBARVALLA.

Dit gedicht geeft een bizonder mooie beschrijving van de Ambarvalia of het Sacrum Ambarvale, een feest door de landelijke bevolking in 't laatst van April gevierd, wanneer het zaad in de voren was gestrooid. Het doel was zichzelf, 't vee en de akkers van schold te reinigen. Zooals de naam leert (inde dicitur, quod victima arva amblébat), werden de offerdieren rondom de grenzen van ieder stuk bouwland gevoerd en alles wat binnen dien cirkel viel, waa dan onder den invloed van de reiniging. Na de reiniging offerde men aan Ceres en Bacchus een varken, een lam en een kalf (suovetaurilia) en onderzocht de ingewanden. Daarna volgde een vroolijk maal; vgl. Verg. Georg. I, 338.

Om den tijd te bepalen, waarin het gedicht ontstond, is vers 83, waarin Messalla's Aquitaansche triumf (27 v. Chr.) wordt vermeld, de eenige aanwijzing. Het gedicht is dos na dien datum geschreven, misschien in 26 v. Chr.

Quisquis aflest, faveat: fruges lustramus et agros,

ritus ut a prisco traditus extat avo. Bacche, veni, dulcisque tuis e cornibus uva

pendeat, et spicis tempora ciuge, Gerea luce sacra requiescat humus, requiescat arator, 5

et gr ave suspenso vomere cesset opua solvite vincla iugis: nunc ad praesepia debent

plena coronato stare boves capite.

II. 1. 1. Met de woorden fauete linguis ! (iLtfr/)(is.ÏTe) verzocht de priester bij het begin van een godsdienstige handeling stilte. In sacris taciturnilas necessarius favor est; favet ore quis per taciturnitatem, zegt een oude Horatius-commentator. VgL Verg. Aen. V, 71 ore fauete, Ov. Fast I, 71 linguisque animisque favete.

3. cornibus: Bacchus heet y.tpx(rtpbpoq, rxupsyjpütq; hoorns zijn het teeken van vruchtbaarheid en kracht. 6. luce: = die.

6. suspenso vomere: aan een paal, vgl. Ovid. Fast. I, 665 rusticus emeritum palo suspendat aratrum.

7. iugis: „van de ossen".