Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

86

Waar Willem I kon, schafte hij de Fransche instellingen1), die zooveel tegenzin verwekt hadden, af en gaf zijn volk de oude, geliefde gewoonten weer. Toch ging dit niet altijd even gemakkelijk. Menig besluit, door Napoleon uitgevaardigd, moest wel van kracht blijven. Holland was zwaar ziek geweest. En een ernstige zieke betert langzaam, wordt nooit in eens gezond*).

In de maanden, die verliepen na Oranje's terugkeer, was het land al meer en meer van Franschen gezuiverd 3). De Pruisen en Russen hadden, en daarin trouw bijgestaan door de bevolking, ze 41 zuidelijker gedreven, zij 't ook na menig heet gevecht.

Nu was Napoleon in de klem. Al dichter drongen de troepen der verbonden legers, ook de Oostenrijkers, om Parijs samen. Daar zou de adelaar gevangen worden in zijn eigen nest4).

Utrecht is opgeleefd. Langzaam, heel langzaam herstelde het zich van de geleden schade en afpersingen; langzaam ook begon het den angst en de ellende te vergeten.

De arme stad had nog geducht geleden onder de zware inkwartiering van al die doortrekkende regimenten Pruisen en Russen, met hun paarden en kanonnen en hun ganschen legertrein, 't Was soms zóó vol vreemd krijgsvolk geweest, dat de paarden door de huizen heen naar de tuinen werden geleid, om er in de schuren gestald te worden, daar er nergens plaats meer voor de dieren was. En, al waren de vreemdelingen vrienden, zij voelden zich de machtigen en deden de burgers soms veel overlast aan. Vooral de winkels hadden druk bezoek, maar — als 't op betalen aankwam, was het: „Wel bedankt", of: „Napoleon zal 't wel vergoeden."

Toch — de burgers hebben dien nieuwen last geduldig gedra-

1) Bijv. het Tabaks-monopolie.

s) Niet vergeten mag worden, dat ook menige instelling van Napoleon zeer nuttig bleek te werken. Zij werd gehandhaafd.

In vele bestuurszaken had de groote keizer, hoeveel rampen hij ook over Europa bracht, een ruimen en verstandigen blik. Het latere nageslacht heeft zijn goede bedoelingen eerst begrepen. De menschen van 1813 echter haatten hem te zeer, om ook maar iets goeds van hem te kunnen'hooren.

3) In enkele plaatsen, zooals Naarden, Delfzijl, nestelden ze zich nog, tot ze in 1814 ook daaruit aftrokken.

..*.). Parijs werd door de Mogendheden ingenomen 31 Maart 1814 en de keizer naar Elba verbannen. We weten, dat hij vandaar ontvlucht is en in 1815 Europa opnieuw in beroering bracht. De slag van Waterloo en de Verbanning naar St. Helena maakten voorgoed een einde aan Napoleon's macht en invloed.

Sluiten