Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

4

„Neen, maar doe als gij hebt gezegd, Satan. Want gij ook zijt mijn werktuig. Beproef de mensch tot 't aller* uiterste. Zie of hij inderdaad niets meer is dan wat beweging in het plasma, wat woeling in de stof, dat niets beteekent. (Wells, Het onsterfelijke vuur.)

II.

Zoo 'n tijd doorleefde Engeland toen niet meer de geboortesweeèn van 't jonge kapitalistisch stelsel een huiver door het land joeg, maar toen 't reeds krachtig zijn voet geplant had in 't strijdperk om de wereld te overwinnen en aan zijn voeten te brengen. En de weg die hij was gegaan, de weg der overwinning, teekende zich af door ellende en leed en verwoesting van alle menschelijk geluk, hoe weinig dat dan ook moge geweest zijn.

Het was in de tijd toen de vooruitgang zijn formule vond in de woorden van Adam Smith: „Ieder zoekt zijn eigen belang, ieder kent zijn eigenbelang, ieder kan zjjn eigenbelang het best bevorderen" en het menschelijk medelijden een uitweg zocht en vond in de uitdrukking van de Engelsche geestelijke Malthus: „Wie geboren wordt in een wereld die reeds verdeeld is, heeft, wan» neer hij geen middelen van bestaan van zijn familie kan verkrijgen of deze door eigen arbeid kan verwerven, in het algemeen geen recht op onderhoud. Hij is te veel op de wereld. Aan de groote tafel der natuur is voor hem niet gedekt. De natuur beveelt hem om te gaan en schroomt niet deze wet ten uitvoer te leggen." Toen kinderen uit de weeshuizen en armen uit de spinhuizen aan de ondernemers werden verpacht om de plaats in te nemen van de volkomen valide arbeiders en de con» ditie kon worden gemaakt, dat bij de zending dezer groote en kleine slaven een idioot op de koop toe moest

n

Sluiten