Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

20

Mag ik even hiervoor uw aandacht vragen? Volgens deze cijfers zouden 281 millioen gulden als winst zijn gevloeid naar de particuliere ondernemer. Zou deze winst zijn macht, zijn invloed zijn middelen om het proletariaat voor zijn wil te doen buigen hebben ver» groot. Thans is deze winst alleen aangewend om de koopkracht van het loon van bijna 5 millioen gezinnen te vergrooten voor een. ander en zeer belangrijk deel om de socialisatie langs coöperatieve weg voort te zetten. En nog is slechts 1/3 van de bevolking en 1/10 van de koopkracht van Engeland in de beweging georgani» seerd. Is er reden die macht gering te schatten indien alles op deze wijze was georganiseerd. En indien daar» toe het inzicht der bevolking nog te kort schiet is er reden om aan te nemen, dat dit inzicht voor andere middelen ter socialisatie meer voldoende zal zijn? De coöperatieve beweging vertegenwoordigt op deze wijze gezien de manometer op de stoomketel der arbei» dersbeweging. De kracht die zij ontwikkelt gaat niet boven haar aanwijzing.

DUITSCHLAND.

In Duitschland werden de eerste coöperatieve vereeni* gingen gegrondvest door Schultze van Delitzsch. Het waren in hoofdzaak geen verbruiksorganisaties doch ver» eenigingen van kleine handwerkers, die door middel van deze organisaties crediet voor hun bedrijven trachtten te verwerven en goedkooper hun grondstoffen trachtten in te koopen. Deze organisaties hadden dus een uitge» Sproken burgerlijk karakter,, daar hun doel geen ander was dan de productie om winst voor de markt te hand» haven.

Met deze coöperaties kwam Lasalle in aanraking. In de coöperatieve organisatie van producenten zag hij een middel om de maatschappij te hervormen. De verbruiks»

Sluiten