Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

14

onderdeel van een meer omvattend en ten slotte van een alles omvattend wereldbewustzijn. F e c h n e r ge» bruikt voor dit wereldbewustzijn den naam „God". Heymans wil dezen naam niet .gebruiken omdat men nu eenmaal aan dit woord eigenschappen heeft verbonden, die aan het hier bedoelde wereldbewustzijn niet toekomen.

Prof. Heymans heeft deze theorie ook in verband gebracht met de opvattingen van den Engelschen filó» soof Spencer. Deze heeft getracht eene algemeene formulecring te geven van de ontwikkeling, die zich overal in de natuur, ook in de menschenwereld, vol» trekt. In het kort komt die formuleering hierop neer, dat iedere ontwikkeling begint met een onbepaalde, onsamenhangende toestand, waarin dan „bepaaldheden" ontstaan, die met elkaar gaan samenwerken, zoodat er ten slotte een bepaalde, samenhangende toestand, een georganiseerd geheel, ontstaat. Dr. van Senden noemt in zijn boek „Uit den strijd om nieuwe levens» Waarden" de onsamenhangende aanvangtoestand de chaos, de „bepaaldheden" kernen en de georganiseerde eindtoestand kosmos.

Deze ontwikkeling kan men op velerlei gebied verwer» kelijkt zien. Zoo neemt men veelal aan, dat ons zonne» stelsel aanvankelijk een nevelmassa was (chaos), waaruit zich de planeten hebben ontwikkeld (kernen), die tezamen het zonnestelsel (kosmos) vormen.

Uit een enkele cel (chaos) vormen zich door deeling meerderen, die van elkaar gaan verschillen en zich tot organen samenvoegen (kemen), die met elkaar een orga» nisme (kosmos) vormen.

Ook de menschheid was oorspronkelijk een onsamen» hangende chaos. Hierin kan men de kernvornvng op twe wijzen zien: of die van de persoonlijkheid, die zich aanvankelijk van de andere persoonlijkheden afscheidt, maar dan inziet niet alleen kern, maar ook deel van

Sluiten