Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

18

het niet voorkomen ervan op de oudste kaarten en het wel aanwezig zijn op latere, o.a. op de kaart der Vereenigde Nederlanden in de Middeleeuwen, vooraan geplaatst in het He deel van Wagenaars Vaderlandsche Historie, waarop men op verschillende plaatsen Ao 870 ziet, dat zij reeds voor 870 bestaan hebben1).

De derde gemeenschap, welke tusschen de beide rivieren vóór het graven van den tegenwoordigen Nieuwen Maasmond bestond, was de „Nieuwe Maas", loopende van beneden Bokhoven tot aan Woudrichem en Loevenstein. Deze verbinding, welke vroeger niet bestond, is op dezelfde kaart van Wagenaar als een streep te vinden en was dus in 870 ook aanwezig8).

Algemeen is men van oordeel, dat deze tak van de Maas een gegraven kanaal is8). Baron Krayenhoff meent, dat voor deze „Nieuwe Maas" en eveneens ook voor den Nieuwen IJsel de weg door de natuur zal aangewezen zijn door een kreek. Hij toch kan niet veronderstellen, dat men anders bij het graven van een kanaal of nieuwe rivier een zoo kronkelenden loop gekozen Zou hebben *).

De meeningen over den tijd van het graven ervan zijn echter Zeer verdeeld. De veronderstelling van Baron Krayenhoff wordt gedeeld door Smits, die gelooft, dat de Oude Maas in of omtrent 860 afgesloten is 5). Deze laatste voert ter verklaring van zijn meening ook de reeds genoemde kaart van Wagenaar aan, welke kaart hij ontleend denkt aan een van Menso Alting, die in het eerste deel van Halma's woordenboek bldz. 335 voorkomt6).

Van Heurn daarentegen vermeldt7), dat na het onderloopen van de Zuid-Hollandsche Waard in 1421, de Maas van Bokhoven naar Wourichem werd geleid en wel door bedijkingen werd gedwongen haar loop derwaarts te nemen.

Velsen vermeldt niet zeker te weten, of de Nieuwe Maas vóór 1421 al bestond. Maar zegt hij: „de reden is er zeer voor, om te

*) Baron Krayenhoff: Scheiding Whaal en Bo ven-Maas, alsv., bldz. 90. «) id., bldz. 91.

s) Jan Smits Jz.: Verhandeling over de Inbraak en Overstrooming van den Grooten Zuid-Hollandschen Waard op den 18en November 1421, bldz. 12.

«) Baron Krayenhoff: Scheiding Whaal en Bo ven-Maas, bldz. 91. *) Jan Smits: Inbraak Z.-H. Waard, alsv., bldz. 1|* •) id., bldz. 14.

') Mr. J. v. Heurn: Historie 's-Hertogenbosch, alsv.,Deel IV, bldz.215.

Sluiten