Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

40

In 1850 vond men daarop nog de volgende molens:

1. den Stipdonkschen watermolen in de gemeente Lierop; deze mocht het geheele jaar werken;

2. den Helmondschen watermolen in de gemeente Helmond, die ook het geheele jaar mocht werken;

3. den Aarleschen watermolen in de gemeente Aarle-Rixtel, welke alleen in den winter het water mocht opstuwen;

4. den Erpschen watermolen in de gemeente Erp, die het geheele jaar door het water in beweging mocht gebracht worden;

5. den Dintherschen watermolen, in de gemeente Dinther, die alleen gedurende den winter mocht werken.

Bovendien vindt men een eindweegs boven de Middelrodesche brug nog overblijfselen van een vroegeren watermolen1).

Van de vestiging af tot het midden der 19de eeuw hebben bijna al deze watermolens zonder eenig vastgesteld peil gewerkt.

Vele jaren is de Aa bevaarbaar geweest van Helmond tot 's-Hertogenbosch; gedurende meer dan 130 jaren vermeldt Dr. H. Blink2).

Verder deelt dezelfde schrijver mede, dat deze rivier nog lang tot Koks 3) bevaarbaar bleef voor platboomde schepen en dat het bevaarbare gedeelte later tot Erp inkromp.

De schaarschte en de daarmede gepaard gaande duurte van brandstoffen te 's-Hertogenbosch waren oorzaak, dat men in 1625 overwoog de Aa bevaarbaar te maken van den Stipdonkschen watermolen te Lierop tot 's-Hertogenbosch, om gemakkelijker en met minder kosten de turf uit de Peel en brandhout in die stad te kunnen brengen 4).

In 1626 kwam men reeds met Helmond, Aarle-Rixtel en andere plaatsen overeen de molensluizen op de Aa te verwijden of nieuwe te maken. En inderdaad zijn in 1628 eenige sluizen verwijd en is deze rivier op enkele plaatsen uitgediept. Het zal wel noodzakelijk geweest zijn de sluizen op de rivier te laten, om er steeds voldoenden diepgang in te kunnen hebben. De belegering van 's-Hertogenbosch in 1629 is er echter de oorzaak van geweest,

1) Beschrijving van de rivier de Aa alsv., bldz. 22. Zie ook bijlage I.

2) Dr. H. Blink: Nederland en zijn bewoners alsv., Deel I, bldz. 103.

3) Koks is een buurtschap van Gemert, gelegen tusschen Gemert en Erp!

4) Mr. J. v. Heurn: Historie 's-Hertogenbosch, alsv. Deel I. bldz. 384.

Sluiten