Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

209

is zeker twijfelachtig. Bovendien is het zeker nog de vraag, of — ook al was het plan goedgekeurd — de eigenaar van den molen geen recht op schadevergoeding zou kunnen doen gelden. Ook hierover schijnt geen juridische uitspraak te zijn.

Maar niet gauw zullen de waterschappen overgaan tot verbeteringsmethoden, als onder a en c bedoeld, zonder de eigenaren der molens behoorlijk schadeloos te stellen. De onder b aangegeven methode zal ook niet goedkoop zijn, daar ze veel grondverzet vraagt, en daarom zal men zeker na moeten gaan, of het nog niet de eenvoudigste en goedkoopste weg zal zijn om tot een goede oplossing te komen, de molens af te koopen.

In bijlage I zijn eenige gegevens over de thans nog op de Dommel en haar zijriviertjes aanwezige molens en molens tuwen opgenomen Waaruit blij kt, dat vele dezer watermolens een betrekkelijk geringe waarde vertegenwoordigen. Bovendien ziet men eruit, dat verschillende ervan de laatste jaren nog van eigenaar veranderd zijn. Zeker mag hier de vraag gesteld worden, is het geen fout geweest van het waterschapsbestuur, dat het de molens niet heeft gekocht, toen deze voor zulke lage bedragen publiek verkocht werden, als bijv. de Borgmolen te St. Oedenrode in 1922? Zeker hadden ook de plaatselijke landbouwvereenigingen dergelijke schoone gelegenheden niet ongebruikt mogen laten voorbijgaan.

Eenige watermolens blijken voor vrij hooge bedragen verkocht te zijn. Men moet echter weten, dat in de koopprijzen vaak een woonhuis en landerijen begrepen zijn en dat aan de maalderijen bijna steeds een handelszaak verbonden is. En op verschillende plaatsen zijn deze zaken zeer beklant.

Om de effectieve waarde der watermolens vast te stellen, kan men de kosten nagaan van het vervangen van de onderslagraderen door een andere krachtbron. In het algemeen kan men zeggen, dat voor het malen van 100 KG. graan tot fijn meel ongeveer 2 P.K. uur noodig zijn *). In het overzicht ziet men, dat de molens met de grootste maximum productie in 24 uren hoogstens ± 25.000 K.G. graan of ± 1.000 K.G. per uur kunnen malen. He^l'de is te bereiken met een machine van ongeveer 20 P.K. Kleine molens als die te Borkel, Waalre (Loonder molea), Riethoven, Westerhoven en Liempde zijn geheel te vervangen door een

*) Prof. M. F. Visser: Electriciteit op de beer der ij. bldz. 37.

Sluiten