Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

PANPSYCHISME 141

orgaanverbindingen schept, wier bestaan eerst later, of zelfs dikwyls eerst voor hun nageslacht, van belang wordt, heeft die vooruitziende Intelligentie niet ook de geheele zoogenaamd anorganische natuur geschapen en vervormd, ontwikkeld, om haar bruikbaar te maken voor haar hoogere bedoelingen ? Hoe zou de Logos die zich uit in den bouw van ons eigen lichaam, vreemd zijn aan dien van een kristal, van den benzolkern of van een zonnestelsel? Hoe zou de halve materieele wereld zinloos zijn, zinloozer althans dan de andere helft waartoe wijzelf behooren? Doelmatigheid is een psychisch begrip en als de materieel-mechanische natuur doelmatig werkt, bewijst dit dat zij in wezen psychisch is. Waar een geordend geheel ontstaat (zich evolueert) moet dit van het eerste begin af in aanleg aanwezig zijn geweest: de organisatie van een hersencel of van een filosofisch systeem vindt zijn oorsprong in de organisatie van het atoom, van het electron, van den ether.

Hem die meent dat er bij de analyse der levensverschijnselen, na abstraheering van alle mechanische en physische processen, toch steeds nog een onbegrepen rest overblijft, in welke rest dan eigenlijk het principe der willekeur en doelmatigheid zou werken, zij er op gewezen dat precies diezelfde rest ook overblijft bij de analyse der mechanische en physische verschijnselen. Namelijk het proces zelf. De ongewone reduktie van koolzuur door de levende

[41

Sluiten