Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

KENNIS, MACHT, VOLMAKING

I 6 f

deels in de vóór- en vroeg-menschelijke evolutie werden vastgelegd?

KENNIS, MACHT, VOLMAKING.

Kennis is macht. Dit banale spreekwoord, waarmede intellektueele parvenus hun onbeduidende maatschappelijke ambities plegen te rechtvaardigen, is nochtans de uitdrukking van dat diep-werkende streven des geestes, de schepping der moraal, als de disciplina, de tuchtleer om „goed" te handelen, later „het goede" te doen. Een beschrijving, een topografie zoekt de geest, die hém begrijpelijk is, en begrijpelijk is hem voorloopig alleen wat nuttig is voor zijn doel: handhaving en waar mogelijk uitbreiding, versterking zijner macht. En hij léérde zich oriënteeren, hij léérde „verklaren", zijn duistere wereld verhelderen, hij leerde het waarom der dingen, dat hij eens zoo smartelijk miste, zóó, dat het zoeken er naar zich wel als de wezenlijke beteekenis des levens aan hem moest opdringen, langzaam, heel langzaam, meer en meer verstaan. Vaak bracht die lustaandoening, die steeds elk krachtig streven vergezelt, hem in den waan dat hij het weten zocht slechts om wetens wil; eenmaal tot zelfbezinning gerijpt, ontdekte hij dat hij nooit in de kennis van eenig kausaalverband op zichzelf, hoe uitgebreid ook, bevrediging vond en hiermede had hij de waardeloosheid van het verstandelijke denken als doelvoor-zich erkend.

Tot het Al-Eene 11

Sluiten