Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ZEDELIJKE EN REDELIJKE WERELDORDE

allerlei ziekelijke exaltaties ontzinden, wier naastenliefde zich uit in de afschuwelijkste wreedheid, wier kuischheid, wier overwinning des vleesches weinig anders is dan een bezetenheid door hysterische, meestal „verdrongen" en geenszins „gesublimeerde" sensualiteit. De onbereikbaarheid van het ideaal heeft vele zwakken öf van verlangen doen verteeren öf in een overspannen exaltatie een schijnbaren vrede doen vinden; de daadkrachtigen, de levendragenden hebben het nooit anders dan uit de verte, half beschaamd bewonderd of half minachtend geduld, voor zoover zij het niet in bewuste huichelarij dienstbaar maakten aan hun zelfzucht; en nooit lieten zij zich — misschien gelukkig — door hun christelijkheid-in-naam van eenige sociaal-noodzakelijke, onchristelijke daad terughouden. „Der Buddhist handelt anders als der Nichtbuddhist, der Christ handelt wie alle Welt", merkt Nietzsche schamper op-1)

De eerbied die de christen gevoelt voor heiligheid is altijd van min of meer verdacht allooi. Zij bepaalt zich tot een vereering van wel heel uit de verte. Misschien de eenige groote mensch in de wereldgeschiedenis, die, ondanks ook zijn ziekelijke excessen, Jezus daadwerkelijk navolgde, Franciscus van Assisi, geniet ongetwijfeld een bovenmate diepe vereering. Maar bij de herdenking van zijn sterfdag in 1926 hebben paus en cardinalen toch niet voor één

') Wille zat Macht § 191.

246

Sluiten