Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

MORALITEIT EN RECHTSBEGRIP DER TOEKOMS'

niet kan ontwarren, zal hij wagen en, vertrouwend op de redelijkheid zijner intuïtie, geen tegenstrijdigheid vreezen. Ons psychisch leven is vol tegenstrijdige problemen en nergens schiet onze menschelijke rede vaker te kort dan bij haar zedelijk oordeel. Hoe beter wij onszelf leeren doorgronden hoe meer van zulke zedelijke tegenstrijdigheden wij ontdekken, in onszelf en anderen. Daarom zegt ook Nietzsche: ,,Der weiseste Mensch ware der reichste an Widersprüchen, der gleichsam Tastorgane für alle Arten Mensch hat" *). Maar als wij naar het weten zoeken om te kunnen doen; waarom zouden wij dan niet ook wagen om door ons doen misschien ééns te weten ? En al wisten wij nooit ten volle het waarom onzer vraag- en waagstukken:

„Homme, tout affronter vaut mieux que tout

[comprendre, La vie est a monter, et non pas a descendre"

(Verhaeren)

Onze levensmacht stijgt. Maar niet door die skrupuleuze angstvalligheid der deugdzamen, die niet dwalen durven uit gemis aan zelfvertrouwen, of liever godsvertrouwen. Evenmin door den verblinden eigenwaan diergenen die meenen door een bijzondere genade wijsheid en deugd in pacht te hebben. Zij stijgt alleen door het ootmoedig zelf- en godsvertrouwen van den eerlijken strijder, die han-

*) Wille zur Macht § 259.

26l

Sluiten