Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

KOLLEKTBEVE CONCENTRATIE

3ii

een nagesproken frase, die tenslotte misschien meer kwaad dan goed sticht, omdat zij suggereert tot schijnheiligheid en huichelarij, bewust of onbewust, welk laatste nog gevaarlijker is. De geestelijke broederschap, het innerlijke, door niets te schokken gevoel van saamhoorigheid, bestaat slechts als vereenzaamde droom van enkelen, hoogstens van kleine sekten, maar niet als kollektieve, reëele stuwkracht van groote corporaties, allerminst nog van de geheele maatschappelijke psyche. Men ziet het aan het geestelijk bankroet van Christendom en sociaaldemokratie tijdens den oorlog, van het communisme er na.

KOLLEKTIEVE CONCENTRATIE.

De vraag is nu: is het denkbaar dat zich de geestelijke individuen concentreeren tot één geestelijk lichaam dat wèl kollektieve stuwkracht heeft; tot een organische zóó sterk dat haar zedelijk gezag voldoende is om de politieke en ekonomische machten te beheerschen. Of juister gezegd — want van ,,gezag" en „beheerschen" in politiek-ekonomischen zin kan in het zedelijke geen sprake zijn — is het mogelijk een geestelijk lichaam te vormen dat door werking en voorbeeld alleen in staat is zoodanig het kollektieve sociale bewustzijn te doordringen dat dit niet anders kan dan „vanzelf", dat is uit innerlijke noodwendigheid, te handelen naar de algemeen, in vrijheid erkende, dat is niet opgedrongen

Sluiten