Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

14

krompen geest onmisbaar. Alle leervakken, die een meer zakelijk, practisch karakter hebben, waarvan de kennis ook door zelfstudie kan worden verkregen, behooren op deze school niet thuis of moeten met een zeer bescheiden plaatsje genoegen nemen. Men onderscheide toch goed tusschen vorming en kennisl

Wij leven in een merkwaardige tijd en een moeilijke tijd! Een tijd, die gekenmerkt wordt door gebrek aan eerbied voor de autoriteit, zoowel de autoriteit der wetenschap, als die van het gezag. „Dit feit staat wetenschappelijk vast", was vroeger een wonderspreuk, maar ontlokt ons nu slechts een glimlach. En hoewel er niets wetenschappelijk schijnt vast te staan, zien wij die wetenschappen op geweldige wijze evolueeren en als 't ware streven naar een synthese. Wij kunnen de wetenschappen niet meer gescheiden houden, ieder binnen haar grenzen, zij vloeien gedeeltelijk over elkaar heen, zij streven als 't ware niet naar boven, maar naar de diepte, naar den wortel van alle kennis. Zoo zien wij b.v. de ontwikkelingslijnen van de meetkunde, sipds Euclides, en van de mechanica, sinds Newton, geleidelijk convergeeren tot üe relativiteitstheorie van Einstein, zoo zien we op het veld van het hedendaagsche onderzoek samenkomen de theorieën over den opbouw van het heelal en over den opbouw van het atoom, de makrokosmos en de mikrokosmos. De heer Bolkestein besluit in „Volksontwikkeling zijn pleidooi voor een economische school met het aanhalen van een biologische wet: „de evolutie is een niet omkeerbaar proces", welke wet hij dikwijls in het maatschappelijk leven bevestigd ziet, ongewild levert hij daarmee het bewijs hoe zeer de studie der biologie op zijn plaats kan zijn op een economische school, wat echter niet op de programma's dier scholen tot uiting komt. Zoo is ook de biologische wet van „survival of the fittest" van toepassing in de economie, als de toename der productie bij vrije concurrentie ten gevolge heeft dat er producenten, tengevolge van de prijsdaling, te gronde gaan. Zoo zien wij steeds meer correlatie tuschen alle gebieden van wetenschap. Wij leven dus in een tijd, waarin men steeds meer door den uiterlijken schijn tracht heen te dringen tot den wezenlijken kern, een tijd, waarin we elk wetenschappelijk resultaat kritisch beschouwen, een tijd, waarin de psychologie reusachtige vorderingen heeft gemaakt en de wetenschap psychologischer geworden is. Ik wil hier niet verder op ingaan, ik heb slechts de aandacht willen vestigen op het veranderde aspect der wetenschappelijke evolutie, waarmee ook het algemeen vormend middelbaar onderwijs heeft rekening te houden.

Dat de H. B. S. algemeen vormend onderwijs moet geven was

Sluiten