Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

245

JAARTAL 1889

werpen aan God. Maar Satan leert u: «Ni Dien Ni maltre." De redding der natiën bestaat evenwel in de erkenning van Gods Souvereiniteit. De Fransche revolutie leert u, dat die erkenning u slaven maakt Het geldt dus een strijd om macht drieërlei macht heeft de mensch, het hart, het hoojd, de hand. Eerst zedelijke vrijmaking, dan verstandelijk begrip, dan uitvoering, maar Frankrijks revolutiemannen waren philosophen. 't Hart bleef buiten spel, van daar dat de een na den ander zijn voorganger op 't schavot brachten. Die tirannen zijn opgevolgd door nog erger, door oarry-despotisme. Thans regeert niet de vorstelijke willekeur, maar de verkrachte wet

In 't laatste der vorige eeuw verstond de kerk van Christus haar roeping niet. Voor het vurig geloof was het laffe rationalisme in plaats gekomen. In ons land was alleen Bilderdijk overgebleven, die de stem voor de rechten Gods durfde verheffen en er ballingschap voer dorst ondergaan.

Maar Christus kerk kan vallen; ze kan niet vervallen. Op de ingezonkenheid volgde het Reveil; nog wel onbepaald Christelijk, maar vol gloed, vol liefde. Het Reveil begreep in den aanvang nog niet, dat bem een strijd op leven en dood met de Revolutie was opgelegd. Juist die naïveteit was zijn redding. Door alleen aan zedelijke vrijmaking te kunnen denken, was in zijn arbeidde staatkundige vrijmaking in kiem besloten. Men moest zoo, door de botsing der beginselen, antirevolutionair worden.

Eerst openbaarde zich dat in den schoolstrijd. Daar kwam het aan op den heiligen Doop en de verplichtingen, die hij oplegt. De school voor Christus; niet voor den geest der Revolutie! Zoo kwam men vanzelf op Staatsterretn. Zoo kwam de politieke strijd. Zoo zijn we Antirevolutionaire Staatspartij geworden. Derhalve zijn onze beginselen niet willekeurig gekozen.

Staatkundige vrijmaking door zedelijke vrijmaking eischt vrijen loop des Evangelies. Vandaar ons verzet tegen l'Etatathée; tegen allen geestesdwang. Altijd staat voor ons moreele boven intellectueele ontwikkeling. Daarom, al wie daarvoor ijvert, arbeidt voor ons. Want onze personen zijn niets; onze beginselen ons alles Derhalve zijn we niet exclusief. En daarom worden we zelfs door onze dissentieerende broeders versterkt Dat ze nog dissentieeren, ligt aan het te laat terug vinden van deze beginselen door het Reveil. Zelfs Groen koos zoo bij zijn eerste optreden nog niet Dieper studie van 's lands historie bracht hem daar. Zoo waakte uit het Reveil het Calvinistisch, dat is het nationaal leven van ons volk weer op.

Want dat is het onderscheid tusschen Calvijn en Rome en zelfs tusschen Calvijn en Luther: de eerste greep in ook op politiek terrein, en wel door zijn beginselen. De kern van ons volk draagt

Sluiten