Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

JAARTAL 1896

118

wille den man, die hier zoo schoone leiding gaf. — Maar ook ontwaarden ze te kwader ure, dat hun zonen bij dit onderwijs met Oldenbarneveldt leerden dweepen, heidensche fabels boven de Schrift eerden, en allerlei beschouwingen indronken, die tegen hun heilige traditien ingingen, ze zouden gevoelen, dat er onraad school, en onmiddellijk de wacht betrekken.

Of eindelijk, mogen ze waarnemen, dat onze hoogleeraren in de rechten, zeiven of door hun kweekelingen, in hun practisch optreden in pers of raadzaal, natuurlijk „in een vorm van onzen tijd", maar dan toch de in het martelaarsbloed bezegelde beginselen van het Calvinistisch voorgeslacht bepleiten en voortplanten, dan verwakkert dit hun ijver en danken ze God voor de weeropleving van hun hope voor volk en vaderland. — Maar ook, bespeuren ze dat hoogleeraren of kweekelingen, in de pers of in de practische politiek, juist ingaan tegen hun nationale aspiratien en glippen laten wat tot het eigen wezen hunner overtuiging behoort, dan mogen ze niet lijdelijk toezien, maar moeten scherpelijk onderzoek vragen, of hier ook een woekerplant bezig is zich te slingeren om de edele loot.

Zoo en niet anders loopt, indien ik mijne overtuiging mag uitspreken, de gebaande, de rechte weg, die door onze leden bewandeld moet worden, om te waken en toe te zien, dat de stichting, die God hun in zijne genade schonk, niet ongemerkt van haar grondslag afglijde.

Zeiven geen wetenschappelijke mannen, gaan ze niet het onderwijs op de colleges beluisteren, en wagen ze zich niet aan de beoordeeling van wetenschappelijke geschriften, maar practisch als hun uitgangspunt was, toen ze deze stichting in het leven riepen, houden ze zich ten einde toe op dat practisch terrein. Ze merken er op, als hun hoogleeraren of hun kweekelingen op practisch terrein in den Dienst des Woords, op hun Gymnasia, in de Raadszaal of in de Pers optreden. Dat alles valt onder hun bereik. Dat is het resultaat van wetenschap in zijne practische belichaming. Daarover kunnen, daarover moeten ze oordeelen. En als het op dat terrein hun vreemd te moede wordt, dan komen ze in het geweer.

in het geweer, niet om aanstonds te oordeelen, en veel minder om ijlings te veroordeelen. Want immers, de schijn kon misleid hebben; ze kunnen voor de echte traditie der vaderen hebben aangezien, wat er slechts de verflauwde nafonkeling van was; en ook, geen traditie, hoe veilig ook, of ze moet desvereischt het correctief van Oods Woord ondergaan. Ook alarm kan loos zijn. Maar in het geweer, om te vragen, dat de twijfel worde weggenomen, dat de onzekerheid worde opgeheven, en dat te dien einde een onderzoek zal worden ingesteld.

Ziedaar M. H. de methode om de wacht bij het beginsel te betrekken, die m.i. voor de leden van zulk eene Vereeniging rechtstreeks uit den aard en het karakter zelf dier Vereeniging voortvloeit.

Deze methode is eene geheel andere, dan die aan het bedoelde advies op Seinpost ten grondslag lag.

Sluiten