Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

351

JAARTAL 1909

eisch hebben ons verstand niet ongebruikt te laten; dat wij, menschen, ons niet mogen laten leiden door ons blinde instinct, maar dit moeten besturen door ons verstand; niet zoo maar zonder nadenken een ander napraten, doch eerst na rijp overleg oordeelen en handelen mogen. „Bezint eer gij begint" was de spreuk onzer Calvinistische vaderen. Dat kan ons behoeden voor naberouw. Waartoe het instinct een vergadering brengen kan heeft Seinpost getoond. Wij blijven er de voorkeur aan geven ons verstand te gebruiken.

Van veel beter inzicht in de kwestie getuigt echter wat Prof. Dr. J. R. Slotemaker de Bruine in het Jubileumnummer van De Standaard, 1 April 1932 schreef (waar de schrijver „intuitief" zette, bedoelde hij blijkbaar „instinctief'):

De eigenlijke beteekenis van De Standaard zie ik in het kweeken van een kring bewuste aanhangers en strijders.

Toen Kuyper dezen arbeid begon, telde ons volk een kring die intuïtief — ik denk aan een beroemd gebleven Standaard-artikel over „het intuïtieve leven" — die intuïtief bezat en begeerde wat voor Kuyper geestelijke levens-inhoud geworden was.

Doch een klaar bewustzijn droeg men er niet van om. Een systematischen vorm had het niet aangenomen. Een wapen noch ten aanval noch ter verdediging was er uit gesmeed.

Dies deed het geen kracht in het openbare leven.

Maar aanwezig was het terdege. En het wachtte op dezen organisator; niet de organisator enkel van 'n partij, doch ook en allermeest den organisator van ideeën en begrippen en formuleeringen en argumenten en conclusies, totdat het alles opgemaakt en levens-groot zou staan in gelid, ja in slagorde.

Kuyper heeft niet enkel uit den grooten kring der kleine luyden een groep van officieren gevormd, doch hij heeft gansch den kring tot bewuste, in overtuiging gefundeerde, in formuleeringen geschoolde, in argumenten rijke mannen — straks: mannen en vrouwen — gemaakt

Zóó bewust van beginsel en toepassing, van zeggingswijs en conclusie is in ons volk geen kring als de Antirevolutionaire kring. Een zeer groote rijkdom dus voor gansch ons volk.

181. Verkrummeling van kracht. — De „broederlijke liefde". — Broedertwist. — Bestaande orde van zaken. (Overdrukken uit „De Standaard", pagina 5—13). Christelijke Politiek VIII. W. Kirchner, Amsterdam.

Deze Stonetoard-artikelen uit September 1908 verschenen in het voorjaar van 1909, met het oog op de komende verkiezingen, als materiaal voor den strijd. „Ons Tijdschrift', XIII blz. 432 schreef ervan: „De Standaard gaf een opmerkelijk artikel, waarin „de verkrummeling van kracht" tusschen broeders werd betreurd, doch tege-

Sluiten