Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

werden in verschillende deelen van het land talrijke vereeniigingem opgericht, doch vele van hen verdwenen zonder een spoor achter te laten. Zorgeloos beheer en het pofsysteem waren de voornaamste oorzaken van hum ondergang. In elke stad en in elk dorp echter waren er enkele menschen, die trots deze mislukkingen, toch vast bleven gelooven in de coöperatieve beginselen. En van 1850 af scheen de beweging met nieuw leven bezield, lot op diezen tijd gold als regel, dat de winst verdeeld werd naar verhouding van de aandeden en de toestand van het gros der arbeiders liet niet toe om aandeelen te nemen. Toen het tegenwoordige systeem van winstverdeeling naar verbruik werd ingevoerd, sloeg dit bij de massa in, de aandeelen konden toen verkregen worden door de uit het verbruik voortspruitende dividenden.

Omstreeks 18G0 ontstonden een groot aantal nieuwe en sterke vereenigingen, welke wij thans nog om ons heen zien. Een nieuw tijdperk daagde voor de beweging op. De leiders kwamen bij elkaar en stelden de oprichting voor van eene coöperatieve grootinkoopvereendging. Dit idee werd in praktijk gebracht in 1868 of vier jaar nadat te Manchester een dergelijke stap was gedaan door de Engelsche coöperaties. Van dat tijdstip af waren de stabiliteit en het succes van de coöperatie gevestigd. Wij vereenigden ons met onze Engelsche broeders door het oprichten van depots voor gezamenlijke^ inkoop op iedere markt van) beteekenis over de gansche aarde. In Amerika, Denemarken, Canada, Frankrijk, Duitechland en Ierland behoorden wij spoedig tot die grootste afnemers van inlandsche producten. Importeurs en 'kooplieden stonden versteld over de vermetelheid van de arbeiders, die naar het uiterste puntje van de aardie gingen om bufttne benoodigheden in te slaan zonder de bemiddeling van het gewone heirleger van tusschenpersonen. Onze volgende stap was de pro-

5

Sluiten