Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

heid danken zij aan het feit, dat zij in het handwerk zijn ontstaan. Een handwerkvorm welke machinaal wordt nagemaakt, zal dus zijn karakter, zijn eigenaardige schoonheid verliezen, zal het leven dat de werkende hand er in kon leggen, missen.

Zoo hebben dus esthetisch de hoogste waarde die vormen, die zijn ontstaan en zich hebben ontwikkeld op den basis van de nieuwe, — totaal van alle ouderen verschillende, —■ gegevens en voorwaarden.

En waar wij zagen dat een esthetische nijverheid ook economisch van belang is, moeten wij komen tot de conclusie, dat het algemeen belang inderdaad gediend wordt door een sterke, moderne kunstnijverheid.

Daarom, herhalen wij, is het te betreuren dat er nog te weinig verband bestaat in ons land tusschen nijverheid en kunst. En daarom ook waardeeren wij te meer den arbeid van die enkele industrieelen, die zooveel mogelijk er naar streven dat verband te herstellen en te bevestigen.

Dit standpunt is het, dat leiding gegeven heeft bij het plan tot de uitgave van deze en volgende reeksen afbeeldingen van Hollandsche interieurs en meubelen, waarvan het doel is een zoo volledig en goed mogelijk overzicht te geven van wat in dezen tijd door Nederlandsche kunstenaars en Nederlandsche meubelfabrikanten wordt gemaakt.

Wij zouden niet durven verzekeren, dat alles, wat in de werkplaatsen van Hollandsche meubelmakers wordt gemaakt, onvatbaar is voor kritiek (dat wil zeggen: voor esthetische, voor stijlkundige kritiek). Maar in dit geval is het oude woord, dat „1'art est difficile, la critique est aisée", zeker wel volkomen onjuist, althans wat de kritiek betreft. Integendeel, de kritiek ten aanzien van de producten der huidige nijverheidskunst is buitengewoon moeilijk. Want dit is wel zeker, dat de nijverheidskunst van thans nog niet geworden is tot het vast¬

stellen van een vorm van schoonheid, en dat voor haar zeker nog geldt het axioma,

- dat intusschen toch eigenlijk niet zoo onaanvechtbaar een axioma is, als het wel het air aangenomen heeft te zijn, — „dat over den smaak niet valt te twisten". Over den smaak valt wel degelijk te twisten, maar alleen, over den smaak behoeft niet getwist te worden wanneer er maar een zekere eenheid van begrippen, van idealen, van principen is, die alle menschen de levens-illusies, het levensdoel, dus ook de schoonheid, doet zoeken in eenzelfde richting. Aan een dergelijke eenheid zijn wij nog lang niet toe,

- wij leven nu eenmaal in een overgang tusschen twee kuituurperioden, — wij zijn integendeel nog maar in een tijd waarin „ieder zichzelf het naast is", in een tijd van „zooveel hoofden, zooveel zinnen", en zoo valt voor ons wel degelijk over den smaak te twisten, — wat in laatste instantie hierop neerkomt, dat wij geen van allen voor zeker weten wat schoon is, wat niet. Wat blijft ons dan ter waardebepaling over? Hoe zullen wij uitmaken wat al, wat niet schoon is? Het is moeilijk dit uit te maken, maar toch zijn er wel elementen, waaraan wij eenig hoüvast hebben. Daar is bijvoorbeeld de zuiverheid, de eerlijkheid, de waarheid van het werk, welke zich kennen doet in de afwezigheid van streven naar valsch effect, naar secundaire verfraaiingen. Maar daar is bovenal de liefde. Wij zeiden het reeds: geen schoonheid zonder liefde. En nu is wel niet van deze stelling altijd en onder alle omstandigheden het omgekeerde waar, maar dit staat toch wel vast, dat, waar het werk met liefde is gedaan, daar wordt de kans op schoonheid grooter, daar wordt de kans op schoonheid wel vaak zekerheid van schoonheid.

Deze reeksen van afbeeldingen zullen dus een overzicht geven van wat thans in Holland reeds gemaakt is, — zij bedoelen te

Sluiten