Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

invloed weinig of niets te bespeuren. Er ontstaan nu talrijke fraaie kapiteelvormen, zoovaak gevarieerd, dat er nauwelijks twee kapiteelen gelijk zijn.

Uit dezen tijd zijn dan afkomstig: de tempel te Es ne, de Hathortempel te Dender ah, de Horustempel te Edfu, en verder tempels teOmbos, ElKab, Kalabsche, Korte, Fig. 49. Amada, Wadi Halfa en Semne.

Ook op het eiland Philae heerschte groote bouwbedrijvigheid. De kiosk is een schepping Fig. 31. van Trajanus, en wordt ook kiosk van Tiberius genoemd. Het is eigenlijk een daklooze kapel, bestaand uit een rechthoekige, door een kolonnade omringde ruimte. Ook te Elephantine is een kapel gebouwd, maar deze is wel door steenen platen overdekt. Staande op een I-pogen onderbouw, is ze langs een trap toegankelijk. Uit deze kleine bouwwerken blijkt, hoe ook de Romeinen de Egyptische kunst niet ingrijpend konden of wilden beïnvloeden. 2. De paleizen zijn zeer omvangrijk geweest, doch er is slecht zeer weinig van bewaard gebleven. Dat een paleis eigenlijk een zeer uitgebreid rijk woonhuis was. kan blijken uit de overblijfselen van het paleis van Amenophis IV te Tel Amarna, waarvan het grondplan nog goed is te onderscheiden. Het bestaat uit een complex van zalen, op dezelfde wijze getooid als de tempels. Het z.g. paviljoen van Ramses III ligt in de langsas van den graftempel te Medinet Aboe, op eenigen afstand ervoor. Half burcht, half woonhuis, was het eigenlijk een gedenkteeken voor den koning zelf.

De paleizen waren zeer licht gebouwd; dezelfde details als van de tempels werden öf in houtbouw uitgevoerd, óf in lichter constructie. De muren waren van gedroogde kleitegels, zuilen en dekbalken van hout. Dit minder duurzaam karakter pleit ook voor de veronderstelling, dat de koningen uit den pyramidentijd niet steeds eenzelfde paleis bewoonden te Memphis, maar met hun hofhouding ergens gingen wonen in de nabijheid van hun pyramide, dus ergens tusschen Gizeh en Medum. 3 Ook de woonhuizen bestonden uit zeer vergankelijk materiaal, zoodat ze totaal vervallen zijn. Dit is de oorzaak Fig. 54.1-8. ' dat groote steden als Thebe en Memphis zoogoed als spoorloos verdwenen zijn, waarbij nog komt dat veel ook onder zandverstuivingen zal zijn begraven.

Onze kennis van het Egyptische woonhuis berust op afbeeldingen in wandschilderingen. Overigens berusten rug.M.lenöj de opstanden hoofdzakelijk op fantasie. Het rijke woonhuis was drieledig: een voorhof, een groote zuilenzaal als Fig. 54. 6. eetvertrek, een smalle hof en hierachter woon- en slaapvertrekken. Trappen gaven toegang tot de eerste verdieping ; in Thebe zijn zelfs huizen gebouwd van drie of vier verdiepingen. Het aantal kamers is groot, doch de afmetingen ervan waren in verhouding zeer klein. Na volbrachten dagtaak verbleven de Egyptenaren gaarne op het terrasvormige dak, dat vaak als een dakgaanderij was ingericht. De uit zeer vergankelijk materiaal samen- Fig.^4. 6 en gestelde muren werden bepleisterd en beschilderd. De zuilkapiteelen, die van hout waren, werden fraai besneden. ' J Fraaie tralievensters, boven smaller dan beneden, lieten licht door in de door matten en kleeden rijk gedecoreerde Fig.54. 1 e* vertrekken. Het geheele woonhuis werd dan nog door een parkaanleg rechthoekig afgesloten en door een muur • j

Fig. 54. 6. ]

omringd. j£>

Dit alles geldt natuurlijk alleen den woningen van voorname en rijke Egyptenaren. De mindere man zal. wel niet beter behuisd zijn geweest dan de hedendaagsche, die nog in klei- en stroohutten woont. 1 De beeldhouwkunst. Waar beelden werden gehakt uit graniet of hard materiaal, en op groote schaal, werden ' de partijen groot gehouden en was de opvatting sober. Kalksteen daarentegen, zachter en fijner van structuur, Fig. 56.

Sluiten