Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

130 DE BOUWKUNST DER GRIEKEN.

Fig. 132. Dorisch hoofdgestel.

Fig. 129, 14.

zeer buikig, en lijkt slap. Bij de Attisch-Dorische tempels is het profiel echter strakker, en in den Laattijd wordt het zelfs een rechte lijn, b.v. aan den Dorischen Fig. 129 tempel op Samofhrake. Het profiel wordt echter nooit een kwart cirkel. Daar het kapiteelblok vóór het stellen reeds van canneluren werd voorzien, werden als voorzorgsmaatregel tegen het afbrokkelen van de scherpe kanten ter diepte van de canneluren 1 tot 3 insnijdingen gemaakt. Het onderste vertikale deel van het kapiteelblok vormt dan den Aals of hypotrachelion. Êéninsnijding hebben de zuilen van het Parthenon, van den Theseus. tempel, en van de tempels op Delos, te Rhamnus en te Nemea; 3 insnijdingen: de tempels te Paestum, te Aegina en te Phigalia. De overgang van hals naar kapiteel wordt, als de bladerenkrans verdwijnt, gevormd door bandjes, annuli, waarvan het aantal zeer verschillend is; ze vormen samen de spira. Drie annuli aan den tempel te Rhamnus, 4 aan de tempels te Paestum,

Aegina, Delos en op Samothrake, en 5 annuli aan de kapiteelen van het Parthenon.

De abacus is bij de oudste tempels hoog, bij de jongere lager. Volgend op de echinus, is de vorm steeds vierkant, zonder eenige versiering in reliëf, maar van geschilderde Fi9meanders voorzien.

Als voorzorgsmaatregel tegen beschadiging bij het stellen van de architraaf, is boven de abacus een vier kante scamillus aangebracht van 1 m.M. hoogte en met een zijde = + de onderste zuildoorsnede. Behalve Fig. 128, hier en aan den zuilvoet is een scamillus aangebracht tusschen kapiteelhals en bovensten trommel. 4. De muren van de cella hebben eveneens een dragende functie, en zijn iets verjongd,

maar niet gecanneleerd. Ze omsluiten bovendien de cella.

Dorische muren hebben, evenmin als de zuilen, een basement. Ze zijn inwendig beschilderd geweest, getuige de sporen van verf ontdekt aan den Dorischen marmeren tempel op Samothrake. Ook de binnenvlakte van de muren van het Parthenon waren ruw bewerkt voor het opnemen van kleurstof.

De anten zijn rechthoekig, en evenbreed als de architraaf. Het kapiteel, dat voorspringt, Fig. 129 is ongeveer evenhoog als dat van de zuilen.

De schacht van de anten is vlak en onversierd. De weinig voorspringende hooge hals bestaat uit een horizontalen band met vertikale palmetten beschilderd. Het kapiteel wordt door een Dorische kyma gevormd met een profiel van een overslaande golf. Boven de zeer lage abacus is een scamillus aangebracht. Soms, onder invloed van den

12.

15.

Sluiten