Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE BOUWKUNST DER GRIEKEN.

131

Ionischen stijl, wordt aan het kapiteel nog een echinuskyma met een astragaal toegevoegd.

5. De architraaf (epistylion) stelt een doorloopenden, op alle zuilen rustenden

Fig. 128. 3. horizontalen balk voor, doch bestaat uit deelen, waarvan boven het hart van de zuil de stootvoegen samenkomen. Over

K Fig. 132. degeheele lengte is een, met de architraaf uit één stuk gemaakte, abacus gelegd, de taenia, aan de onderzijde waarvan op bepaalde afstanden platte bandjes zijn blijven staan, de regula. Aan alle regula hangen naast elkaar 6 afgeknotte kegeltjes, droppels of guttae genaamd. Aan de binnenzijde komen de regula niet voor.

De voorzijde van de architraaf werd al of niet versierd; meestal bleef ze vlak. De onderzijde werd echter, van zuil tot zuil, met bandvlechting beschilderd, om als 't ware de verbinding tusschen de zuilen te symboliseeren.

Bij tempels zonder zuilomgang springt de architraaf, die op den cellamuur rust, een weinig voor. Bij grootere tempels bestaat de architraaf uit 2 of 3 smallere steenen balken, op den smallen kant staande achter elkaar, en onderling verbonden. Te Paestum, Rhamnus en op Samothrake bestaat de architraaf uit 2, bij het Parthenon uit Fig. 135. a. 3 balken.

De hoogte van de architraaf varieert tusschen % en 5/e onderste zuildiameter; te Paestum is de hoogte 2/3, bij den Theseustempel 5/e> het Parthenon 3/4 en den tempel te Rhamnus 4/s doorsnede.

6. Het fries (triglyphon) bestaat uit triglyphen en metopen. De triglyphen zijn korte zware Fig. 129. 8. pijlertjes, die met de balkenkoppen rusten op de architraaf, en samen de kroonlijst dragen.

Ze zijn geplaatst boven de as van de zuil en juist boven het midden van het intercolumnium. Bij oude bouwwerken was de ruimte tusschen de triglyphen open en kwamen dus voor- en tFig. 128. 3. zijvlakken in zicht. Naderhand werden tusschen de triglyphen dunne marmeren platen, in sponningen opgesloten, geplaatst.

. De hoogte van het fries is gelijk aan die van de architraaf, b.v. te Athene, of zooals op Samothrake en Delos V9 tot '/s architraafhoogte hooger. Alleen te Paestum is het fries lager dan de architraaf.

Fig. 134. De triglyphen staan vóór de uiteinden der zolderbalken en zijn door 2 heele scherpkantige middengleuven en 2 halve gleuven aan de kanten gecanneleerd, overeenkomstig de dragende functie. De gleuven beginnen aan den Hg. 129. 11. voet en zijn van boven horizontaar met ronde hoeken afgesloten zóó, dat boven lederen hoek van het pijlertje een overhangende neus voorkomt. Bij peripterostempels liggen de zolderbalken steeds hooger dan de triglyphen, en

Fig. 133. Leeuwenkop als waterspuwer, van Sicilië.

(Naar foto Hirth).

Sluiten