Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE BOUWKUNST DER GRIEKEN.

141

heeft voluten, die vertikaal naar ! iniiKJui-muii > n

beneden ombuigen en horizontaal verbonden zijn, aldus een veld omsluitend, dat met - ornament is gevuld, b.v. de Apollotempel te Milete. De pilasters hebben overigens dezelfde proporties als de zuilen.

Muurzuilen, vooral gebruikt bij de inwendige architectuur, zijn halve zuilen, geheel van dezelfde proporties als de zuilen, doch tegen den muur geplaatst. Ze zijn altijd iets grooter dan een halve cirkel, b.v. aan het Erechtheion.

Pilaster zuilen ontstaan, als aan

twee zijden van een pilaster halve t........................................ E

zuilen zijn aangebracht, waardoor • c- <... »„. . , . ■ ■ CJ i L r, L . ï

S riq. X'ïl. Attiscn-iomsch hoofdgestel van het Erechtheion ;

dus een vrijdragend bouwdeel ont- : te Athene.

staat, zwaarder dan een gewone •

zuil. Boven de twee zuilhelften liggen de voluten, en daar de breedte veel grooter is dan bij een zuil alleen, komen in zijaanzicht twee naast elkaar liggende opgerolde kussens in zicht.

6. Deuren en vensters zijn rechthoekig of trapeziumvormig, doch altijd horizontaal afgedekt. Meestal bestaan de deuren uit twee vleugels, die naar buiten openslaan. Boven de deuren is een vast bovenlicht aangebracht, dat door traliewerk van brons is afgesloten.

De vensters van het Erechtheion zijn trapeziumvormig, ongeveer 2 X z°o hoog als breed. Boven en aan weerszijden zijn ze begrensd door een doorloopend lijstwerk:, dat ter hoogte van de zijvlakken van den bovendorpel even terzijde uitwijkt en z.g. „ooren" vormt. De lijsten ontspringen op een eenvoudig rechthoekigen, even uitspringenden onderdorpel. Bijzonder fraai is de deur van het Erechtheion. De met fraai reliëf versierde kroonlijst wordt door S-vormig gebogen consoles gedragen. Van terzijde gezien is de bovenste voluut naar den muurkant opgerold, de benedenste kleinere naar buiten. Aan de voorzijde komt beneden een gecanneleerd opgerold volutenkussen te zien. Voorts maken de fijne profiellijsten, en de rij rozetten, bevestigd door verguld bronzen knoppen, een zeer voornamen indruk. Ook bij deze deur loopen de deurposten schuin naar bovenbinnen.

7. De architraaf'bestaat uit zelden 1, vaker 2, meestal 3 balken boven elkaar. Iedere hoogere balk heeft een kleinen voorsprong, terwijl de bovenste balk het hoogst is. De architraaf is door een lage abacus afgedekt, waaronder een astragaal en een lesbysche kyma.

Fig. 140. 7, De tempel te Ilissus heeft een architraaf, bestaande uit 1 balk, die van den Apollotempel te Milete bestaat uit 2, Fig. 140. 8. Fig. 140. 9. die van den Niketempel te Athene b.v. uit 3 balken. Op de architraaf rusten de zolderbalken zóó, dat deze gedeeltelijk zijn ingelaten, waardoor de architraaf aan de binnenzijde lager lijkt dan aan de buitenzijde. Ter opname

Sluiten