Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

XIV. DE BOUWKUNST DER ROMEINEN.

AND, VOLK EN GESCHIEDENIS. DE ROMEINSCHE KUNST DUURT VAN de 3' eeuw v. Chr. tot in de 4<= eeuw n. Chr. Zochten de Grieken voornamelijk contact met het Oosten, de ligging van Italië was de oorzaak, dat, de veroveringszucht der Romeinen zich aanvankelijk naar het Noorden en het Westen richtte.

Ten Zuiden van de Etruskers woonden de Latijnen, ten Oosten de Sabijnen. De Latijnen

vormden het krachtigste ras, dat met de andere stammen, die Italië bewoonden, een harden strijd had te voeren, voor het zich van de heerschappij kon meester maken. De eerste hoofdstad van de Latijnen was Alba Longa; in 753 v. Chr. valt de stichting van Rome, de hoofdstad der wereld. Toch ligt, ondanks alle legenden, de oorsprong in het duister.

Aanvankelijk werden de Ro meinen geregeerd door koningen. Dit koningschap duurde tot 510 v. Chr., in welk jaar Rome een republiek werd, en dit bleef tot 31 v. Chr. Dan wordt Rome, op het hoogtepunt van haar macht gekomen, de hoofdstad van het Romeinsche keizerrijk, dat tot 476 na Chr. duurt.

Gedurende de republiek, tusschen de jaren 510 tot + 146 v. Chr. strekte de veroveringszucht niet verder dan Italië. Eh wonderlijk snel ging deze verovering. Praktisch, nuchter, gehard en eenvoudig, en toegerust met een helder verstand, dat op vermeerdering van bezit was gericht, krachtig en dapper en aanvankelijk rechtvaardig, veroverde het Romeinsche volk het eene rijk na het andere. In de 4* eeuw werden de Etruskers verslagen en volkomen geabsorbeerd; dan is Midden-Italië geheel in Rome's bezit. Daarna volgen de Groot-Grieksche koloniën in het Zuiden. In 212 verovert Marcellus de laatste en fraaiste stad van Sicilië: Syracuse. In 210 valt Capua, in, 209 Tarente. In 197 delft koning Phil ippus van Macedonië het onderspit tegen de Romeinsche legioenen, en Macedonië wordt in 154 een Romeinsche provincie. In 146 valt Carthago, en ligt de weg naar Noord-Afrika open; Spanje, Germanië, Gallië, de Britsche eilanden, in 86 Athene, Delphi, Olympia en Epidaurus en ten slotte moet ook Alexandrië buigen en regeert Rome vanaf het Britsche eilandenrijk tot aan het Nijldal, aldus het grootste wereldrijk vormend.

De Romeinsche kunst is volledig te bestudeeren in Rome, enkele plaatsen in Etrurië, dus ten Noorden en te Pompeji en Herculanum, ten Zuiden van Rome. Beide laatste steden, in 79 v. Chr. verwoest door een uitbarsting Fig. 187. van den Vesuvius, volledig bedolven en daardoor gedeeltelijk geconserveerd juist in den toestand, zooals ze toen waren, zijn sedert 1748 weer ontgraven en leveren een rijke bron van studie op.

Rome zelf, gebouwd op 7 heuvelen, was grooter dan het hedendaagsche, en telde in den keizertijd ongeveer IV2 millioen inwoners. Oorspronkelijk uitsluitend op den linker oever van den Tiber liggend, breidde het zich onder Aurelianus ook uit over den rechteroever. De voornaamste van de heuvelen, de Palatijnsche berg, werd later Palatium genoemd, de keizerlijke residentie. De belangrijkste heuvel was echter de kleinste, het Kapitool, de burcht van Rome, waarop tevens het nationale heiligdom, de Jupitertempel verrees.

De verovering van Griekenland en het verre Oosten had een verandering van het eenvoudige, nuchtere krijgsvolk tengevolge. Naarmate de Romeinsche legioenen de wereld veroverden, veroverde de Helleensche geest Rome, en werd de invloed van de Etruskische kuituur op de Romeinen geheel verdrongen door de Grieksche, terwijl een drang naar geestelijke ontwikkeling en luxe haar intrede deed, temeer, waar de val van iedere groote stad een plundering van hare kunstwerken ten behoeve van Rome tengevolge had. Naast Alexandrië, het middelpunt van den wereldhandel, werd Rome onmetelijk rijk; kunstschatten van de geheele wereld werden als staatseigendom of als handelsproducten naar de oevers van den Tiber gevoerd.

De Romeinen, wier streven gericht was naar uitbreiding van macht, die een politieken aanleg hadden en tot

Sluiten