Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

192

DE BOUWKUNST DER ROMEINEN.

kroonlijst de fraaie werking, die de Grieksche eigen is, niettegenstaande de hoogte, die evengroot is als die van architraaf en fries samen. De hoogte van het fries is ongeveer 2/3 van de hoogte van de architraaf, terwijl de kroonlijst 2 onderste zuildoorsneden hoog is. De geheel overbodige, zuiver decoratieve tandlijst begint direct op den hoek. 3. De Romeinsch-Korinthische orde is eigenlijk de Romeinsche bij uitnemendheid, doch de monumenten, waaraan ze is toegepast, zijn meestal ruïnen. Het attische basement is vaak zonder vierkant plint, terwijl de trochilus in enkele gevallen geprofileerd is. De zuilschacht is glad, als fraai donker materiaal is gebruikt, en daarentegen gecanneleerd met 24 canneluren, als lichtkleurige steen werd toegepast. De canneluren eindigen recht of halfcirkelvormig. De schacht is verjongd en heeft tevens entasis, terwijl de hoogte 9'A onderste zuildoorsnede bedraagt.

190. Tot voorbeeld voor het kapiteel diende vooral de vorm van het Lysikrates gedenkteeken. Uit een dubbelen kelk van karakteristiek Romeinsche acanthusbladen groeien 16 stengels, die twee aan twee onder de hoeken van de dekplaat en in het midden samen komen en voluten vormen. Het midden van de abacus ïs gedeeltelijk door een groote bloemrozet bedekt. Het kapiteel is 1 onderste zuildoorsnede, het basement slechts XU hoog.

Al deze kenmerken gelden ook voor pijlers zoowel als voor anten en pilasters. Het hoofdgestel is driedeelig, lijkt op het Attisch-Ionische, en is ongeveer '/s zuillengte hoog. Het fries is versierd met reliëfs, guirlanden en bloemslingers tusschen ossenschedels. De tandlijst ontbreekt bij de vroegste monumenten, evenals de consoles. Als deze naderhand worden toegepast zijn ze niet rijk opgevat, hoewel geprofileerd.

1. GRAFMONUMENTEN. Deze bevonden zich buiten de stadsmuren aan weerszijden van hoofdwegen. Zoo worden vele monumenten aangetroffen bij Rome aan de Via Appia, en langs de „straat der graven" bij Pompeji. In den vroegen tijd, gedurende de republiek, zijn het meestal vrijstaande monumenten, of in tumuli-vorm boven een hoogen ronden of vierkanten onderbouw, of ook in den vorm van een grafpyramide. Zelden werden onderaardsche grafkamers aangelegd. Veel kleinere monumenten liggen langs bovengenoemde straat der graven bij Pompeji. Deze zijn in altaarvorm, in den vorm van kleine tempeltjes met trapvormigen onderbouw en halfzuilen, of als sarcophagen in lange rijen naast elkaar gerangschikt.

2. BURGERLIJKE BOUWKUNST.

a. Wegen. Reeds zeer vroeg tijdens de Republiek, was Rome van goede kunstwegen voorzien, terwijl de straten in Rome van lavasteen waren, en zelfs trottoirs hadden. De wegen buiten Rome dienden voornamelijk voor de snelle verplaatsing van de legioenen, en heetten heerwegen. Ze zijn zooveel mogelijk rechtlijnig aangelegd. Een der eerste was de Via Appia, door consul Appius Claudius, leidend van Rome naar Capua. Later liepen er wegen door Frankrijk, Spanje, Duitschland, Nederland, tot zelfs op de Britsche eilanden. Toen in de Middeleeuwen enkele der allergrootste Europeesche steden voor het eerst werden bestraat,

Sluiten