Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE BOUWKUNST DER ROMEINEN.

209

Fig. 212. Romeinsch-Korinthisch kapiteel van den tempel van Aurelianus te Rome.

decoratieve. Waren b.v. zuilen niet lang genoeg om, binnen een bepaalde proportie, een zekere hoogte te Fig. 203. verkrijgen, dan plaatsten de Romeinen er hooge postamenten, piëdestals, onder.

Bij gebouwen van meer dan eene verdieping werd het gewoonte, om de verschillende zuilenorden boven elkaar toe te passen, Het eerste voorbeeld hiervan levert het theater van Marcellus te Rome. Theaters, amphitheaters, kortom aan alle gebouwen, waaraan meerdere verdiepingen een afwisselende toepassing van de orden noodzakelijk maakten, werden van af de onderste verdieping achtereenvolgens de Dorische, Ionische en Korin■ thische orde gebruikt. Een eventueele 4e verdieping werd dan met de Korinthische pilasterorde verrijkt.

Overigens werden de Dorische en de Ionische orde minder gebruikelijk, en werd met voorliefde de rijkere Korinthische toegepast. 2. a. De Dorische orde, als de meest eenvoudige moest voor een nuchter volk als de Romeinen waren, de meest Fig. 205. geëigende zijn. Meestal komt ze voor in afwijkenden vorm, de z.g. Toskaansche orde met halsring of astragaal.

Het basement, als het wordt toegepast, bestaat uit een rechthoekig plint met een astragaal en afloop. De zuil- Fig. 206. 6.

schacht is verjongd en gewoonlijk niet 'gecanneleerd

Het kapiteel is niet fraai, een nuchtere navolging van het Grieksche; het echinusproflel is kwartcirkelvormig, en bovendien Fig. 206. 14. nog zeer vaak in reliëf versierd met een eierlijst. Onder den kwartcirkel liggen eenvoudige rechthoekige platbandjes. De vierkante abacus eindigt naar boven in een lage kyma. De insnijdingen onder den hals zijn vervangen door een smallen torus, waarboven en waaronder een platte band met aan- en afloop. De architraaf is vlak Fig. 205. of gedeeld, en voorzien van een abacus met regula, waaraan smalle lange droppels. Ook het fries, dat veel hooger is dan de architraaf, is vlak of gedeeld door triglyphen en metopen. Soms ontbreken de triglyphen; zijn ze toegepast, dan worden Fig. 206. 18. ze rechthoekig afgesneden en zijn ze niet uitgediept aan de hoeken, dus.zonder overhangende punt. De beteekenis der triglyphen van constructieve pijlertjes gaat

Fig, 213. Hoofdgestel met gebeeldhouwd fries, uit de thermen

van Agrippa. (Naar v. Sybel).

Sluiten