Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE BYZANTIJNSCHE BOUWKUNST.

305

Fig. 282.

Fig. 280. 4 en 6.

Fig. 305. Byzantijnsch ornament, begin 9e eeuw.

Stofpatroon. (Naar Hirth).

Fig. 291 Te Athene zijn zeer veel kleine kerken

en 292. gebouwfji 0 a je kathedraal van Taxiarchos, Fig. 287. de Panagia Gorgopiko (kleine metropoolkerk, 12e eeuw), met reliëfs van natuursteen in den

gevel en in 't geheel slechts 11 M. lang en 7 M. breed, en de Eleutherioskerk uit het begin van de lle eeuw met een uitwendig zeer goed sprekende indeeling.

Voorts kerken te Navarin, Modon, Samari, Vucano en te Zara (S. Lorenzo en S. Domenica). ]

Van zeer veel belang in het Oosten <

waren de kloosters. Ze waren tijdens de ;

heerschappij van Byzantium de centra i

van kunstontwikkeling, en bleven dit j

voor de Christelijke leer tijdens het tijd- ;

perk van verval en onder de Turken. Op !

den berg Athos, aan de Noordkust van |

de Aegaesche zee, is een sinds de 9e eeuw j

opgericht klooster behouden gebleven, ] waar nu nog een monnikenrepubliek is ge- j

vestigd, omvattende een 20-tal kloosters • • •

binnen versterkte muren. De Byzantijnsche kloosters waren door sterke, verdedigbare muren omringd. Tegen de binnenzijde hiervan waren cellen aangebracht, terwijl aan den bovenbuitenkant van de muren woningen waren uitgebouwd. Het centrum van het klooster wordt door de kerk gevormd, terwijl steeds een zware, verdedigbare toren aanwezig was.

Fig. 280. 3. De kloosterkerk Hosios Lukas te Phokis werd in 946 gebouwd en heeft voor talrijke kloosterkerken Fig. 289. als voorbeeld gediend. De koepel rust op vier pijlers, die door bogen zijn verbonden; door trapsgewijze overbrugging van het vierkant wordt een 8-hoek gevormd. Bogen van pijlers naar buitenmuren leiden den druk af. In deze kerk is een fraaie ongedeelde ruimte gevormd vóór een driedeelig presbyterium. Fig. 285. De kloosterkerk Daphni (bij Athene), lle eeuw, die kort geleden werd gerestaureerd, is volgens hetzelfde plan gebouwd. Andere kloosterkerken zijn die te Skripu (in Boötië) (+ 875), de Agios Theodoros (1296) in Mistra

Fig. 280. 5. (Z.-Griekenland) en de Nea Moni op Chios, waarin 8 zuilen als koepeldragers fungeeren.

6. De San Marco, te Venetië. De Byzantijnsche kunst verplaatst zich over Ravenna en Fig. 302. Venetië naar Italië, en West-Europa. De S. Marco is ook, al zij 't dan ook gewijzigd, naar een ouder voorbeeld gevolgd, n.1. de Apostelkerk van Justinianus, op de plaats van de tegenwoordige moskee van Mohammed II. Ze werd gebouwd op de plaats van een in 976 verbrande basiliek, gewijd in 1094, en vormt een fraai voorbeeld van Byzantijnschen centraalbouw. In den vorm van een Grieksch kruis, van 5 even groote vierkanten aangelegd, rust boven ieder vierkant een koepel; de middenste koepel is echter het hoogst, doordat er, even als bij de Aya Sophia, vensters in zijn aangebracht. Van de hoofdruimte zijn de zijbeuken door

Sluiten