Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE MAHOMEDAANSCHE BOUWKUNST.

319

Fig. 325. d. w. z. liggen er twee bogen boven elkaar, dan bevindt zich tusschen de bogen geen muurveld; deze constructie dient, om grootere hoogte te bereiken; evenals bij de gevlochten bogen, die echter decoratief bedoeld zijn, maar toch ook het voordeel opleveren, een grootere hoogte te bereiken dan de enkelvoudige bogen. Dat in 't algemeen bogen een groote decoratieve rol spelen blijkt wel in Spanje, waar de muren boven de bogen bestaan uit een ruitvormig

Fig. 316. lattengetimmerte, bekleed met gipsplaten, die in hun versiering duidelijk deze ruitvormige constructie laten zien.

De koepel. Vlakke zolderingen worden gemaakt van palmboomstammen, dus van hout. In Syrië dienden als overdekking ook steenplaten. De versiering bestond dan uit cassetten of vlakornament. De gewelven echter werden alle ontleend aan de door de Mahomedanen overwonnen volkeren.

Boven de maksourah verrijst de koepel in de

meest verschillende vormen. De verhoogde eivormige koepel, zooals die door de Sassaniden werd gebouwd, komt maar weinig voor; in zijn plaats komt de kielboogkoepel, die ui-, peerof meloenvormig (geribd) is. Hij vindt voornamelijk toepassing in Perzië en Indië. In Egypte en Syrië is de vorm verhoogd spitsboogvormig, terwijl in Noord-Afrika en Turkijede Byzantijnsche halfronde koepel wordt overgenomen. De hoefijzerboogvorm spreekt uit de koepels in Spanje.

De koepels zijn van baksteen, natuursteen of gietwerk vervaardigd. Bestaat de koepel uit een dubbelen mantel, dan ligt tusschen binnen- en buitenkoepel een houtconstructie. Koepels, geheel van hout, komen ook voor (Sachramoskee te Jeruzalem). Uitwendig is de koepel soms Fig. 312. 3. zeer fraai versierd (Kaïro) met netvormig vlakornament in laag reliëf. De spits bestaat uit Fig. 326. koperen bollen, ringen en de halve maan.

Stalaktieten vervangen de consoles; zijn de laatste echter constructief, stalaktieten vormen een décoratief Fig. 330. element, daar ze van hout of gips vervaardigd, werden opgehangen aan houtconstructies. De over elkaar heen- Fig. 309. 4. stekende, opgestapelde, op bijencellen gelijkende nissen, vormen geheele gewelven, die aan druipsteengrotten herinneren ; ook ingangsnissen van portalen, en overgangen naar voorspringende bouwdeelen als kroonlijsten en overgangen van ronde zuilschachten op vierkante kapiteelvormen komen door stalaktieten tot stand. Binnen in de gebouwen is het materieel meestal gips, maar aan gevels wordt terra-cotta of natuursteen ervoor verwerkt. Alleen als ze worden toegepast om een overgang te vormen van een veelhoek naar een ronden koepel, zijn dè stalaktieten constructief: Het motief ontstaat voor 't eerst in Egypte in de eerste helft van de 12e eeuw.

Fig.

316. De poppenhof, Alcazar te Sevilla. Christelijk Moorsch, Mudejarstijl.

(Naar Hirth).

6.

Sluiten