Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

| Fig. 319. f

f t Gevel van de moskee el Akmar, te Kaïro. 5. Tuinaanleg van den Tay Mehal, te Agra.

I , (Naar Strzygowski). (Naar Diez) •

. 2. Minaret van de moskee van IbnTouloun, te Kaïro. 6. Toren van de moskee, te Samarra. (Naar foto Diez)! :

l 3. Mihrab en mimbar in de moskee el Monaiyad, 7. Graftoren, te Amol in Perzië. (Naar Sarre). •

• . te Ka'iro- 8, 9, 10. Moorsche spitsboog, spitse hoefijzerboog X

: 4. Plattegrond van het graf van Mahmoed. en hoefijzerboog; •

I (Naar Fergusson).

Het grondplan is 8-hoekig; in het midden staan, in een cirkel, 4 pijlers, waartusschen 4X3 zuilen, alle door spitsbogen van zwarte en witte steenen onderling verbonden. Op een hoogen trommel rust een houten koepel van ruim 30 M. middellijn en 40 M. hoog/inwendig half bolvormig, buiten spitsboogvormig. De buitenste rij pijlers van den tweebeukigen omgang staat in een 8-hoek, telkens afwisselend met twee zuilen, verbonden door halfronde bogen. De zijden van den 8-hoek zijn 20.4 M. lang; van de 7 kielboogvormige nisvensters aan iedere achthoekzijde zijn de 2 buitenste blind. Het lessenaarsdak van den omgang helt weinig; tegen den erboven uitstekenden trommel zijn de 4 binnenste pijlers doorgetrokken, en doen dus dienst als steunbeeren.

DemoskeeelAqsa staat op de plaats van een basiliek uit den tijd van Justinianus, welke basiliek er nog een gedeelte van vormt. In den loop der tijden werd ze uitgebreid tot 7 beuken met een dwarsbeuk, waarboven een spitsboogkoepel verrijst, die van binnen met Byzantijnsche mozaïken is versierd. Zuilen en kapiteelen met akanthusbladen zijn uit Justinianus' tijd. Van de 7 spitsbogen van de voorhal is de middenste het hoogst en breedst.

Damaskus. De Omajadenmoskee, gebouwd door bovengenoemden kalief Walid in 705 met gebruikmaking van Romeinsch tempelmaterièal, dat reeds te voren voor een Christelijke basiliek had gediend. Het werd een 3-beukige zuilenhal met dwarsbeuk en houten dak. De dwarsbeuk op pijlers ligt juist in het midden, terwijl de achthoekige hof, van 25 bogen lang en 9 bogen breed, in de lengte aansluit bij de lange zijde van het grondplan. De steenkoepel boven het midden van den dwarsbeuk is in later tijd door werklieden uit Constantinopel gebouwd. In 1893 verbrandde deze moskee bijna geheel; alleen de koepel op vier rondboognissen bleef staan.

Kaïro. De Amrumoskee, waarbij alweer van klassieke bouwfragmenten werd gebruik Fig.309. 2. gemaakt, dateert uit 642. Het grondplan was oorspronkelijk rechthoekig, met een 6-voudige zuilenrij aan iedere zijde, en een reinigingsbron in 't midden van den hof. Op de bovenwanden boven de zuilen rust een vlakke balkenzoldering.

Bosra in Syrië. De Omarmoskee heeft de oudste minaret, vierkant, en gebouwd in navolging van de vele Christelijke torens, die de Mahomedanen er bij de verovering der stad vonden.

Burgerlijke bouwkunst.

In Damaskus, als residentie van de kaliefen, bleef van paleisbouw hoegenaamd niets bewaard, evenmin als te Ramle, de residentie van Suleiman. De kaliefen bewoonden bij voorkeur z.g. woestijnsloten in den landstreek ten Oosten van de Jordaan; nochtans zijn ook hier slechts ruïnen over, waarvan naam van stichter, noch tijd van ontstaan bekend zijn.

Het kleine paleis te Amva is een zomerpaleis uit den tijd der Omajaden. Het hoofdgebouw is een 3-beukige hal, waarboven 3 groote Syrische tongewelven; de middenbeuk eindigt rechthoekig, de beide zijbeuken in halfronde nissen. Kleinere bijgebouwen zijn eveneens overkoepeld of gewelfd. De geschilderde wandtafereelen, met mensenfiguren, en betrekking hebbend op jacht en vischvangst, zijn laatste uitingen van profane Helleensche schilderkunst.

Sluiten