Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE MAHOMEDAANSCHE BOUWKUNST.

329

Behalve de boven reeds besproken Amrumoskee is belangrijk te Kaïro, de I b n T o u 1 o u n-

Fig. 321. moskee, voltooid 879, en ongeveer vierkant in grondplan, n.1.140 X 160 M. De hof is 90X90 M. groot, en dus kleiner dan b.v. die van de moskee te Samarra. Alle onderdeelen van den bouw zijn nieuw vervaardigd, en geen klassieke fragmenten zijn gebruikt, evenmin als het materiaal, dat bestaat uit baksteen en pleister. De gebedshal bestaat uit 5 rijen arcaden, evenwijdig aan den nismuur; aan de andere drie zijden van den hof staan telkens 2 rijen arcaden. De vierkante pijlers met kwartzuiltjes op hoeken dragen spitsbogen van ongeveer 4.50 M. spanning. Boven

Fig. 321. de pijlers, en tusschen de spitsbogen zijn kleinere spitsboogvensters met hoekzuiltjes aangebracht, die dienst doen als ontlastingsbogen. De mihrab ligt in de hoofdas van het gebouw, en steekt buiten den muur uit; de nis is n.1. aan den binnenkant door 2 trapvormige sprongen verkleind. De zolder bestond uit palmboomen met een houten betimmering. In de moskee loopt boven

langs de muren en om de bogen een ornamentale

in gips of hout gesneden band, waarvan de versiering, evenals de pijlers met hoekzuiltjes, verwant zijn aan die van de Samarramoskee. De door traliewerk gesloten spitsboogramen van den gevel zijn afgewisseld met kleine schelpvormig versierde rondboognissen, terwijl zeer mooie kanteelen de muurbekroning vormen. Ook de merkwaardige minaret toont verwantschap aan de schroeflijnvormige te Samarra; echter liggen te Kaïro de trappen in Fig.319. 2. een vierkanten onderbouw, en vormen ze om het ronde bovendeel een wenteltrap. De top is 8-hoekig. Het materiaal bestaat uit kalksteen.

Een moskee uit den Fatimidentijd is de Dscha m i-el - A zh a r te Kaïro, waarvoor wel klassieke zuilen zijn gebruikt. De gebedsruimte bestaat uit 6 rijen van 12 zuilen, verbonden door spitsbogen evenwijdig aan den mihrabwand. Aan de ingangszijde van den hof zijn de zuilen door kielbogen verbonden, naar het voorbeeld van den Perzischen kielboog, die in Perzië zelf voor 't eerst in de 10= eeuw voorkomt. In het midden van de gebedsruimte is een hoofdbeuk van dubbele breedte uitgespaard, aan het begin en voor de gebedsnis door kleine koepels overdekt, waarvan de overgang van vierkant naar 8-hoekigen tambour door hoeknissen tot stand komt. De moskee werd dikwijls verbouwd en werd ten slotte schoolmoskee. De minarets dateeren uit de 14= en 16= eeuw.

De Hakimmoskee is een navolging van die van Ibn Touloun. Om den hof loopt een dubbele arcade, terwijl de gebedsruimte 5-beukig is. De pijlers zijn door hoekzuiltjes met klokvormige kapiteelen afgerond, en

Fig. 326. Arabische koepels van mausolea te Kaïro, uit het begin van de 16= eeuw.

Sluiten