Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE MAHOMEDAANSCHE BOUWKUNST.

343

2.

3.

Oud-Perzische en Chineesche invloeden werken op de Mahomedaansche kunst in. De bouwwerken vertoonen als kenmerken een hoogen, voorspringenden middenbouw met vleugels; kielbogen en ui- of meloenvormige koepels; groote, kielboognisvormige, rechthoekig omlijste portalen en ronde minarets, zonder omgangen behalve de ééne bovenaan onder de koepelvormige spits. Het ornament bestaat uit planten, bloemen en dieren, zelfs menschflguren, maar berust niet op een geometrisch verdeelschema.

Uit het Vóór-Mongoolsche tijdvak bleef weinig bewaard. In Noord-Perzië werden kegelvomnige graftorens gebouwd van baksteen; als voorbeeld dienden dergelijke torens uit den tijd vóór de Islamiten er kwamen, en ook het graf van Cyros te Murghab, waarin de sarcophaag boven de aarde stond (zie blz. 69), bestond toen reeds. In geen der Noord-Perzische graftorens konden onderaardsche vertrekken worden aangetoond. In WestPerzië zijn de graftorens meestal vierkant of veelhoekig,

en rijker ornamentaal bekleed. !

Graftorens treft men aan te Rhages (bij Teheran); te Amol, uit de 13= eeuw met eenvoudigen gevel en een Fig. 319. 7. inwendigen koepel; te Nachtschewan, te Damgan en te Chasna.

De moskee te Schiras uit de 2= helft van de 9= eeuw heeft ronde baksteenen zuilen met spitsbogen. Voorbeelden van baksteenen zuilen worden te Tello en te Nippur gevonden (blz. 56). Ook de ronde zuilen van de oude moskee te Isfahan zijn gemetseld en naderhand overpleisterd. Andere Vóór-Mongoolsche monumenten worden gevonden te Veramin, Maraga, en te Bos tam een 12= eeuwsche grafmoskee; de minaret van de laatste is bedekt met geometrisch versierde relieftegels, die evenwel, in tegenstelling met de geglazuurde tegelbekleedingen van de andere Perzische bouwwerken, niet geglazuurd zijn. De omgang bovenaan wordt door stalaktieten overgangen gevormd.

Uit den tijd der Mongolen dateeren verschillende belangrijke gebouwen, moskeeën, medressen, mausolea en paleizen.

Zeer belangrijk is de grafmoskee te Sultanieh, de z.g. moskee van Chodabende, Fig.334.b,c. gebouwd tusschen 1304 en 1316. Zooals in de Middeleeuwen de geheele constructie van een Gothische kathedraal is afgeleid uit den gelijkzijdigen driehoek, is voor dit mausoleum een zeer bepaald verhoudingensysteem gebruikt; alle maten zijn n.1. afgeleid van de inwendige Fig. 335. middellijn, die 25.50 M. bedraagt. De hoogte is juist 51 M. Boven het 8-hoekige grondplan verheft zich een spitsboogkoepel, die uit twee evenwijdige, 0.33 M. dikke, mantels bestaat, welke onderling zijn verbonden, De overgang van 8-hoek naar cirkel komt door in de hoeken geplaatste stalaktieten tot stand, en de zijdelingsche druk van den koepel wordt ondervangen

Fig. 341. Tay Mahal te Agra. (Naar foto).

Sluiten