Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

548

DE MAHOMEDAANSCHE BOUWKUNST.

der vier hoeken staat een paviljoen met uivormigen koepel. De moskee zelf is van roode zandsteen en wit en zwart marmer; de hooge middentravée bevat een grooten kielboogingang, rechthoekig omlijst en geflankeerd door twee kleine minarets. De beide vleugels worden aan de uiteinden door een hooge, slanke minaret begrensd. De drie groote wit marmeren koepels zijn door zwarte strepen vertikaal ingedeeld.

. Te Agra bouwt Shah Jehan, behalve de parelmoskee, die boven de 7 getakte kielbogen in den gevel 7 open koepelpaviljoens heeft, en 3 hoofdkoepels boven de moskee zelf, nog een paleis, dat evenwel wordt overtroffen door zijn paleis te Delhi, 't Laatste ligt op een terras van 480 bij 700 M., en is door muren van roode zandsteen omgeven, waarom parken, fonteinen, kanalen en kiosken liggen. De 120 M. diepe ingangshal geeft toegang tot een grooten vierkanten arcadenhof. Hierachter volgt een rechthoekige middenhof, waarom de vertrekken en zalen zijn gelegen, waarvan veel verwoest werden tijdens den grooten Indischen opstand. De kleine Fig. 339. audiëntiezaal is een der rijkste vertrekken, waarvan de pijlers versierd zijn met prachtige mozaïken van gesneden steenen, misschien uitgevoerd door Italiaansche kunstenaars. Een der inschriften luidt: „zoo ergens een hemel is op aarde, is het hier, is het hier, is het hier."

Fig. 341. Maar schooner dan eenig monument op aarde is de Tay Ma hal te Agra, het door Shah Jehan in 1648 voor zijn in 1629 overleden lievelingssultane voltooide grafmonument. Letterlijk beteekent Tay mahal wereldwonder. Het grafgebouw staat op een groot vierkant terras, waarop ook nog twee moskeeën staan. Op de hoeken van het terras staan slanke minarets. Fig. 310. 5. Het grondplan van het graf is vierkant, met afgesneden hoeken, en vormt een symmetrischen centraalbouw, met vier groote kielboognissen als portalen. De hoofdkoepel is 75 M. hoog, dubbel, de binnenste mantel half bolvormig, de buitenste op hoogen cylindrischen tambour uivormig. Geheel van wit marmer, met kostbare mozaïken door Italiaansche meesters versierd, en de vensters gesloten met a jour bewerkte marmeren platen, weerspiegelt dit prachtige monument zich in den langen vijver die er voor ligt. Het blanke mausoleum, afstekend tegen den azuren hemel en de groene tuinen, bevat, behalve de sarcophaag van de sultane, ook die van Shah Jehan.

In de nu volgende periode werken op de bouwkunst zeer sterk Europeesche invloeden in. Enkele grootsche monumenten ontstaan nog als mausolea te G o 1 k o n d a en te Laknau. Hoezeer echter de bouwkunst ontaardt, moge Fig. 342. blijken uit een deel van het paleis van den Maharadja van Jeypoer, bekend onder den naam van „toren der winden".

I. KLEIN-AZIË.

1. Seldsjukkenstammen uit Turkestan in Centraal-Azië veroveren Perzië en Mesopotamië en onder Suleiman in het midden van de 11e eeuw Klein-Azië, waarvan K o n i a (het oude Ikonicum) hoofdstad werd, welke echter spoedig door de Mongolen werd verwoest. In 1466 wordt Konia door de Osmanen onder Mahomed II veroverd, die de Byzantijnsche kunst overnamen en verbonden met de Perzische.

Op de Seldsjukken volgen de Osmanen of Turken, tot dusver de heerschers van de Mahomedaansche wereld. In de door Osman I veroverde hoofdstad Brussa is de Byzantijnsche kunst overwegend. Doordringend naar Europa wordt Gallipoli in 1326, Adrianopel in 1361 en ten slotte Constantinopel in 1453 door Mahomed II veroverd.

Sluiten