Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE GOTHISCHE BOUWKUNST.

425

van deze nieuwe belasting, genoodzaakt was hooger op te voeren. De tusschen de steunbeeren liggende muurvlakken dienden slechts als vulling; zelfs werden ze vervangen door groote vensters. De eerste luchtbogen vertoonde de kathedraal teNoyon(1167).

Het constructieve geraamte van een kathedraal, dat uitwendig geheel zichtbaar bleef, en waarin door verjonging van alle deelen naar boven, de vertikale lijn sterk spreekt, vereischte natuurlijk groote kennis van de bouwmeesters. In uitvoerige ontwerpen werden grondplan en neergeslagen opstanden en doorsneden geprojecteerd, welke buitengewoon i ingewikkelde teekeningen getuigen van groote vormenkennis j en kennis van statica. Naar bewaard gebleven plannen zijn | zelfs monumenten voltooid geworden in veel later eeuwen ! (Dom te Keulen). Werd in het Romaansche tijdvak ontworpen !

Fig. 436. Kapiteel uit Reims

13e eeuw. (Naar foto).

Fig. 437. Kapiteel uit Reims, 13* eeuw

(Naar foto).

op een vierkantsysteem, in de Gothiek golden, behalve bovengenoemde menschelijke propor-

. ties, een systeem van gelijkzijdige driehoeken.

Praktische ervaringen en berekeningen werden den werklieden in de bouwhutten mondeling medegedeeld, later vastgelegd in geschriften, waardoor nog een en ander ons bekend is geworden. Geschriften uit dien tijd, die een systeem aangeven van ontwerpen op rechthoekig gelijkbeenige, gelijkzijdige of Egyptische driehoeken zijn niet bewaard gebleven j wat we er van weten is afkomstig van theorie├źn van latere kunsthistorici, en deze theorie├źn zijn alle aanvechtbaar. Mogelijk heeft een driehoekensysteem gegolden voor enkele vroege Fransche kerken,-, als overal geldend stelsel is het echter niet bewezen.

KERKBOUW. .

1. Het grondplan. De plattegrond van de meeste Gothische kerken werd aangelegd volgens een Latijnsch kruis, waarbij, meer dan in het Romaansche tijdvak, de dwarsbeuk naar het midden werd verlegd. Dit tengevolge van het steeds toenemend aantal geestelijken, waarvoor een grooter koor vereischt werd. Koor en apsis werden bovendien evenhoog gebouwd als de middenbeuk, en hierdoor verloor de

Sluiten