Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gedicht, want de begrippen „gevolg en oorzaak" waren niets dan scheppingen van den dichtenden geest der menschheid l).

Toen hoonde hij den God, die zijne jeugd had verblijd2), smartte de macht hem van zijn doodelijk treffende gedachtepijlen in de bittere eenzaam¬

heid zijner liefde 8), totdat de waanzin erbarmend haar mantel sloeg om zijn gefolterde hoofd,

III

Diep onder alle geestesbewegen van dezen tijd schijnt sluimerend te zijn de essens van Kant's kriticisme, de leer, dat wij slechts tot de relatieve kennis der empirische wereld in ruimte, tijd en causaliteit vermogen te naderen, en nimmer tot de kermis van het absolute.

Als een aardbeving schijnt deze leer, die de nieuw verrezene tempels des geestes deed daveren, zoo dat van den eenen de zuil der Rede, van den anderen die des Gevoels van zijn draagkracht verloor, hier een kapiteel, ginds een basement te wankelen en te verbrokkelen begon, en als wij een eeuw terug zien, verschijnen ons, wetenden, dat in iedere kracht een tegenkracht huist, ook de verlangens van toen—van de mystici en theosophen in Duitschland en van hunne leerlingen, de poëten en theoristen der romantische school, van hen allen, die het Gevoel

1) Götzendammerung. a) Der Fall Wagner.

3) Also sprach Zarathustra, IV Theil Anhang Die— nysos-Dithyramben.

64

Sluiten