Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

FREDERIK VAN EEDEN's ONTWIKKELINGSGANG 39

tocht ter wereld, geen sensitiviteit, hoe verfijnd ook, kan op den duur . den mensch onderhouden in zoo'n mensch* heid — en Godvergeten afzondering. Met God alleen, verzadigt de ziel, die de menschen heeft leeren verdragen, zich aan haar eenzaamheid, vervuld van de groote Tegen* woordigheid; met zichzelf alleen, verteert zij zich in den gloed der ontroeringen of verstart zij in ijdele zelfbe* schouwing. Buiten het Katholicisme heeft het den schijn, alsof dit het dilemma is: volhouden van de persoonlijkheid in afzondering, öf verlies der individualiteit aan de ge* meenschap. En inderdaad is het alleen door de liefde tot God, dat de werkelijke liefde tot den naaste mogelijk wordt zonder inboeting van de persoonlijke zelfstandigheid.

Levend op zijn ontroeringen, door Windekind verleid om zichzelf voor uitzonderlijk en fijn besnaard te houden, verdraagt Johannes voorloopig noch zichzelf noch de menschen. De pijn, die de werkelijkheid hem aandoet, wijt hij immer aan hun ruwheid en kwaadaardigheid. Zelf» kritiek, het groote middel om zichzelf te leeren verdragen, is hem vreemd.

Zoo is het eerste deel van de Kleine Johannes een ver» haal van niet meer dan groei en wording; de onvoltooid* heid is zijn sprekendste karaktertrek. Windekind, Wistik, Pluizer, de Dood, Cijfer, het is alles aanleg, streven, ook aanvechting en verleiding. Met hun allen maken zij het voltooide leven niet uit, dat te kennen is aan stabiliteit en bezinking. Zij vertoonen het inzetten van de levens» beweging in op» en neergang; zij zijn de jeugd in voort» durende, aarzelende of spontane verandering van houding.

Zou dat de intrede in het gemeenschapsleven mogen heeten? Met zijn geleider, uit den neergang zijner kinder» jaren hém te gemoet getreden, gaat Johannes naar «waar de menschen zijn en hun weedom»J Tot de samenvatting van droom en werkelijkheid nog niet vaardig, streeft hij naar het beleven der laatste. De geleider openbaart zich

Sluiten